içinde

Yutkunma Güçlüğü Nedir?

Disfaji

yutkunma güçlüğü nedir

Yutkunma güçlüğünün tıbbi adı disfajidir. Yutkunma güçlüğü nedir? Bu yazımda bu konuyla ilgili detaylardan bahsedeceğim. 

YUTKUNMA GÜÇLÜĞÜ NEDİR?

Yiyecekleri ya da sıvıları ağızdan mideye gönderebilmek adına daha fazla zaman ve emek harcanması demektir. Kişi eğer çok hızlı yemek yiyorsa ve yiyecekleri yeterince çiğnemiyorsa yutkunma güçlüğü ortaya çıkar. Bu durum nadir oluyorsa kişinin endişelenmesine gerek yoktur. Sürekli hale gelen yutkunma güçlüğü ise mutlaka tedavi edilmesi gereken ciddi bir tıbbi soruna işaret ediyor olabilir. Disfaji, her yaşta ortaya çıkabilen ağrılı da olabilen bir sağlık problemidir. Yaşlılarda ve bebeklerde daha sık görülür. Yutma güçlüğü sorununa neden olabilen etkenlerse değişebilir ve altta yatan sebep bulunarak tedavi ona göre yapılır.

YUTKUNMA GÜÇLÜĞÜ NEDEN OLUR?

Sinir ve kas problemleri yutkunma güçlüğüne neden olan en önemli etmendir. Çeşitli kas ve sinirler yutma işlemini düzgün gerçekleştirebilmek için koordinasyon içinde çalışmalıdır. Kas ve sinirlerdeki herhangi bir aksaklık, disfajiye neden olabilir. Yutkunma güçlüğü, başka bir rahatsızlık belirtisi olabildiği gibi, birincil sorun da olabilir. Disfaji nedenleri çok çeşitlidir.

  • ORAL DİSFAJİ

Ağızda bulunan bir sorundan kaynaklanır. Genellikle inme gibi nörolojik bir problemin ardından dilde zayıflık, çiğneme güçlüğü veya yiyeceği ağızda hareket ettirmede problem olması gibi durumlardan kaynaklanır.

  • FARİNGEAL DİSFAJİ

Boğazda bulunan bir sorundan kaynaklanır. Boğaz bölgesindeki sorunlara sıklıkla sinirleri etkileyen parkinson hastalığı, felç ya da amyotrofik lateral skleroz gibi nörolojik bir sorun sebebiyet verir.

  • ÖZOFAGEAL DİSFAJİ

Yemek borusunda bulunan bir sorundan kaynaklanır. Sıklıkla yemek borusunda bir tıkanma ya da tahriş bu duruma sebep olur. Tedavi için cerrahi işlem gerekir.

YUTKUNMA GÜÇLÜĞÜ NEDENLERİ NELERDİR?

Yutkunma güçlüğü genellikle başka bir sağlık problemi sebepli olabilir. Ancak bazen de nedenin saptanması mümkün olmaz. Disfajiye neden olan sağlık sorunlarından bazıları :

  • NÖROLOJİK NEDENLER (İnme, kafa travması, MS ya da demans)
  • MYASTENIA GRAVIS ( İstemli kasların çabuk yorulması, yutma ile ilgili kaslar etkilenir)
  • KANSERLER (Ağız ve özofagus kanseri)
  • GASTRO-ÖZOFAGEAL REFLÜ (Mide asidi özofagusa geri sızar, yemek borusunda darlığa neden olur.)
  • AKALAZYA ( Yemek borusunun alt ucundaki kaslarda gevşeme olur)
  • YABANCI CİSİM ( Yiyecek veya başka bir nesnenin boğaz ya da yemek borusuna takılarak kısmi tıkanıklığa sebep olması- Protez dişleri olan yaşlılarda, yemeği çiğnemekte zorlanan küçük çocuklarda sık rastlanır.)
  • SKLERODERMA (Romatolojik bir hastalıktır, dokuların sertleşmesine sebep olur. Alt özofagus sfinkterini zayıflatır.)
  • RADYOTERAPİ (Kanser tedavisi için hastanın baş-boyun bölgesine uygulanır. Disfajinin yanında, yemek borusu iltihaplanmasına ve sertleşmeye neden olur.)
  • FARENGOÖZOFAGEAL DİVERTİKÜL ( Yemek borusunun üst ucunda bulunur, küçük cep şeklindedir. Yutma güçlüğünün yanında, ağız kokusu, tekrarlayan boğaz temizleme ihtiyacı ve öksürmeye neden olur.)
  • EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT (Yemek borusundaki beyaz kan hücresi olan eozinofil seviyesinde yükseklik vardır. Bu beyaz kan hücreleri kontrolsüz şekilde çoğalır ve sağlıklı sindirim sistemi hücrelerine saldırır. Disfajinin yanında kusma da yapar.)

***Ayrıca çocuklarda beyin felci, yarık dudak ve damak gibi gelişimsel ve nörolojik sorunlar da yutma güçlüğüne sebep olabilir.

DİSFAJİ BELİRTİLERİ NELERDİR?

Disfaji rahatsızlığı olan kişilerden bazıları sadece yiyecek ve sıvıları yutmakta zorlanırken, bazıları ise genel olarak her zaman yutma sorunu yaşar. Bazı semptomlar şunlardır:

  • Yutkunurken acı duymak (odinofaji)
  • Yutkunamamak
  • Yiyecekler boğaza ya da göğüs kemiğinin arkasına sıkışmış gibi bir hissiyata kapılmak
  • Devamlı olarak ağızdan salya gelmesi
  • Ses kısıklığı
  • Reflü

Reflü Nedir? Belirtileri Nelerdir?

  • Sık bir şekilde mide ekşimesi yaşamak
  • Yutma sırasında öksürmek ya da tıkanmak
  • Yutma sorunu sebebiyle yiyecekleri daha küçük parçalara bölerek yemek ya da bazı yiyecekleri tüketmemek
  • Yiyeceklerin bazen burundan geri gelmesi
  • Yiyecekleri yeterince çiğneyememek
  • Bir şey yerken ya da içerken ağızdan köpürme benzeri bir ses gelmesi

Bu belirtilerden bir ya da bir kaçı kişide varsa mutlaka doktora görünmelidir. Erken tanı özofagus kanseri riskini önler. Bu sorun ilerlerse beklemeyen kilo kayıplarına, tekrarlanan akciğer enfeksiyonlarına neden olabilir. Yutkunma zorluğu sebebiyle kişi boğazına takılan yiyecek nedeniyle nefes alamıyorsa, acil yardım çağırılmalıdır.

DİSFAJİ NASIL TEŞHİS EDİLİR?

Yutkunma güçlüğü tanısı koyabilmek için, belirtiler dışında bazı testlere de ihtiyaç duyulabilir. Sineradyografi, üst endoskopi, manometri, reflü testi bu yöntemler arasındadır.

DİSFAJİ TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?

Nörolojik sorunlardan kaynaklanan oral veya faringeal disfaji için başarılı bir tedavi zordur. Ancak yine de yutma terapisi, diyet, tüpten beslenme gibi yöntemlerle hastanın problemi aza indirgenmeye çalışılır. Kişi parkinson hastalığı nedeniyle disfaji rahatsızlığı çekiyorsa, ilaçlarla bir tedavi mümkün olabilir. Özofageal disfaji içinse dilatasyon ve botoks gibi cerrahi girişimler yapılabilir. Disfaji nedeni kanser ise kişi onkoloğa yönlendirilir. Tedavi için cerrahi işlemle tümörün çıkarılması gerekebilir.

Yorumlar

Cevap bırakın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Yükleniyor…

0

Yorumlar

0 yorum

oturma pozisyonu

Oturma Pozisyonu İlişki Hakkında Ne Diyor?

kripto-para-nedir

Kripto Para Nedir?