Hayata Dair

Türk Selesi: Sella Turcica

Kafatasımızda Bulunan, Türklere İthafen İsmi Verilen Bir Kemik: Türk Selesi: Sella Turcica

Şu an kafamızın içinde “Türk” isminde önemli bir yapının olduğundan çoğu kişi habersiz. Oysa çok eskiden içimizdeki bir parçaya Türklere ithafen bir isim verilmiş. Madem bizimle bir alakası olan bir kemik var, Sella Turcica isimli bu yapıyı yakından tanıyalım. Sella Tursika şeklinde okunur.

Türk Selesi: Sella Turcica

Anatomi dersi alan öğrenciler için en kolay sorulardan biridir Sella Turcica. Çünkü akılda kalıcıdır ve ismi Türklere ithafen verilmiştir. Peki ama neden?

Roma döneminde anatomiye duyulan ilgi çok büyüktü. O dönemde kafatasındaki bu yapıyı inceleyen bilim adamı, onu bir nesneye benzetti: Türk eyerine

Latince; Sella Turcica ismi, “Türk eyeri” anlamına geliyor. Bu çukur kemiğin şekli Türk eyerini andırdığı için bu isim ile adlandırılmış.

Türk Eyeri ilk kez, Padua Üniversitesinin ünlü anatomi bilgini Adrianus Spigelius (1578-1625) tarafından kullanıldı.

O yıllar Osmanlı dönemine denk geldiği için diğer ülkeler Türk kültüründen daha kolay etkileniyordu. Türkler binicilikle özdeşleştirilirdi, bu durumun yansımalarından biridir aslında.

Bu kemiğe İsmi veren Adrianus Spigelius’un ölümünden iki yıl sonra ise, öğrencisi tarafından yayımlanan ‘De Humani Corporis Fabrica’ (İnsan Vücudu Fabrikası) adlı eserle, Sella Turcica ismini literatüre kazandırıldı.

Sella Turcica terimi, farklı dünya dillerine yine aynı anlama gelecek şekilde çevrilmiş:

İngilizce de; “Turkish saddle”, Fransızca de; “Selle Turcique”, Almanca da; “Türkensattel”, Arapça da; “Serc-i Turki.”

Bu kemik; Posterior hipofiz’in hipotalamus’tan aşağı doğru uzanarak üzerine yerleştiği bir kemiktir. Tuberculum sellae ile dorsum sellae arasında bulunuyor.

Bu yapının işlevi hiç sıradan değil; herkes tarafından bilinmese de, vücudumuzun en önemli parçalarından biri. Hipofiz bezi, seleye benzeyen bir kemiğe “oturduğu” için ismin verilmesi sadece şekilden kaynaklı bir benzetmeye dayanmıyor anlayacağınız.

Sinir sistemi gibi önemli yapı ile endokrin ve hipofiz bezi arasındaki en büyük organizasyon ağını kontrol ettiği biliniyor. Vücut içi denge için gerekli olan birçok hormonun kontrolünden sorumlu bir yapıdır.

Bu özel kemik, insanların yanı sıra; orangutan, goril ve şempanze gibi insangiller familyasındaki (hominidae) canlıların sfenoit kemiklerinde de bulunuyor.

Yani demek odur ki; kafamızın içinde çok önemli bir rolü olan bir yapının isminde “Türk” ibaresi geçiyor. Bu yüzden kendisinden haberdar olmamızda çok fayda var.

Dövmeli Mumyanın Gizemi Ne

İlgili Makaleler

16 Yorum

  1. Shall We? Ailesine teşekkür ederim. Gördüm bir şirket gibi titizlikle çalışıyorlar. Tebrik ediyorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu