içinde

Tesla: Bilimin Ruhu

tesla

Tesla ismi, uçsuz bucaksız bilim dünyasından kulağımıza en fazla gelen bir kaç isimden belki de en önemlisi bildiğiniz üzere. Bu yazımızda gelmiş geçmiş en büyük dehalardan birisi olan Tesla’nın hayat hikayesini anlatmaya çalışacağız. Şimdiden keyifli okumalar.

Nikola Tesla

Nikola Tesla, 10 Temmuz 1856 tarihinde bu günkü Hırvatistan’ın küçük bir köyünde dünyaya geldiğinde kardeş arasında 4. sırada yer almaktaydı. Aslen Sırp kökenli bir aileye mensup olup babası bir papazdı. Annesi ise… İşte burada Tesla’nın o keskin zekasını kimden aldığını görebiliriz. Çünkü Tesla’nın annesi, gündelik ev işlerinde kolaylık sağlamak amacıyla ufak tefek icatlar yapan (yumurta çırpacağı falan icat etmiş) ve müthiş bir fotografik hafızaya sahip olan bir kadınmış. Tesla iki dünya arasında sıkışmış vaziyetteydi. Çünkü babası onun bir papaz olarak yetişmesini istiyordu. Annesi ise onun zekasını fark ettiğinden buna şiddetle karşı çıkıyordu.

Dahi Çocuk

Küçük Nikola diğer kardeşlerin arasında kendisini ayıran özelliklere sahipti. Ancak bu durumu, onun başını biraz derde sokuyordu. 15 yaşındaki ağabeyi attan düşerek ölünce ailesi atı ürküttüğünü söyleyip onu sorumlu tutmuştu. Tesla kardeş acısını yaşadığında henüz 12 yaşında bir çocuktu ve bunalıma girdi. Öte yandan Tesla, daha 6 yaşındayken icat yapmaya başlamış, kendi su çarkını tasarlamıştı. Ancak göze batıyordu işte. Çünkü pek çok dahi gibi hareketleri normal zekaya sahip insanlar tarafından yadırganıyordu. Adımlarını sayıyor, yediği yemekle ilgili kübik (o da ne demekse) hesaplar yapıyor, başaramadığı zaman o yemeği yemiyordu. Belki de bunlara bakarak babası onun papazlığı seçerse normale (!) döneceğini düşünüyordu. Ancak Tesla’nın babası, oğlunun isteğine daha fazla dayanamadı. Tesla, geçirdiği büyük bir rahatsızlık sırasında bile mühendislik alanına ilgi duyduğunu söyleyince babası da ikna oldu.

Eğitime Aç Bir Genç

Tesla, eğitim hayatını şekillendirmek adına 1873 yılında Graz şehrindeki bir okula gitti.  Burada Politeknik Enstitüsü’nde eğitim alırken hareketleri ve davranışları, onu anlayamayanlar tarafından alay unsuru oldu. Zaten ağabeyinin ölümünden dolayı da içinde hala bir parça buhran vardı. Neticede 3. senesinde okulu bırakmak zorunda kaldı. Bunalımı yüzünden ailesini de terk etmek zorunda kaldı. Ancak bu durum daha fazla devam etmedi ve buhranı atlatan Tesla, ailesiyle de arasını düzeltip Prag’ta Charles Ferdinand Üniversitesi yolunu tuttu. Tüm bu eğitimi sırasında Tesla’nın hayatında bir dönüm noktası olmuştu. Tesla, elektrik ile tanışmıştı. Parlak nesnelere çocukluğundan beri tutkusu olan Tesla, elektrik karşısında büyülenmiş ve hayatını o andan itibaren elektrik üzerinde çalışmaya adamıştı.

Kariyerin İlk Adımı

Tesla, Budapeşte’de 1881 yılında elektrik mühendisi unvanıyla bir şirkette kariyerinin ilk adımlarını atmaya başlar. Ancak bu durum çok uzun sürmeyecektir. bir yıl kadar sonra Paris’e yerleşmeye karar verir. Tabii bunun için de Fransızcayı öğrenir. Paris günlerinde ise Continental Edison adlı şirkette çalışmaya başlar. Bu şirketin sahibi, isminden de anlayacağınız üzere Thomas Edison’dur. Tesla, burada çalışırken çeşitli dinamolar tasarladı. Ancak yeterli desteği bulamıyordu. Avrupa, kendisine dar geliyordu adeta. Bu durum ona o günlerde kurtuluş kapısı olarak görülen toprakları tanıma fırsatı yanıyacaktı: Amerika’nın. Tesla, Thomas Edison’un diğer şirketi olan Edison Machine Works için çalışmak üzere 1884 yılında Amerika yollarını arşınlamaya başlar.

Edison-Tesla

Tesla, New York’ta Edison ile birlikte çalışırken ondan oldukça etkilenmişti. Ancak Edison tabiri caizse Tesla’ya ilk kazığını atmıştı. DC dinamolarını geliştirmek için söz verdiği söylenen 50.000 dolarlık ücreti ödemediği söylenir. Ancak farklı anlatılar da mevcuttur. Kimilerinin bahsettiğine göre Tesla, Edison’dan bu tasarım için 50.000 dolar para istemiş ancak Edison buna yanaşmamıştır. Öyle veya böyle Tesla, ancak altı ay çalıştıktan sonra Edison’un şirketinden ayrılır ve kendi yolunu çizmeye çalışır. Ancak hayatın adaletsizliğini ve insanların iki yüzlülüğünü yine karşışında bulacaktır. Nitekim kendi şirketini kurduktan sonra şirketini finanse eden iş adamları onun patentlerine el koyup tüm parasını sömürdükten sonra ortada bırakır. Ancak o, bilime kendisini adamış birisi olarak pes etmeyi kabullenemezdi. Böylece çalışmaya ve üretmeye devam etti. Bu azminin karşılığını tekrar, bu sefer daha sağlam temeller üzerine kendi şirketini kurarak aldı.

Bekle Beni Niagara (Bunu Nigar Diye Okuyanlar Oluyor Biliyorum)

Evet. Tesla, Edison’un yetersiz olduğu görüşündeydi. Doğru akımla uzak mesafeler aydınlatılamıyordu. Kendisi de alternatif akım ile adeta bu duruma savaş açıyordu. Ancak hemen burada bir şey belirteyim. Nikola Tesla alternatif akımın mucidi değildir. Onun doğumundan önce bile bu kullanılmaktaydı. Onun alternatif akımla anılmasının nedenini açıklayalım. Alternatif akım, Avrupa’da kullanılmaktaydı ancak Amerika’da henüz yoktu. Bu nedenle Tesla, alternatif akımı burada kolayca kullanabileceğini biliyordu. Tesla’nın savunduğu alternatig akım, Edison’un doğru akımına rakip olarak Amerika topraklarına gelmişti. Kazanan elbette alternatif akım olacaktı ve Tesla, Niagara Şelalesi’nden elde ettiği büyük enerjiyle onlarca km ötedeki Buffalo şehrine elektrik sağlamayı başaracaktı.

Kablosuz Elektrik

Hepimiz onun en önemli buluşlarından birisi olan Tesla bobini adını duymuşuzdur. Tesla bobini, elektriği kablosuz olarak iletebilen bir icattır. Tehlikeli de olsa başarıya ulaşmış ve deney için kullanılan ampul, kablosuz elektrik sağlanarak aydınlatılmıştır. Ancak burada söylememiz gereken bir şey var. Kıymetli takipçilerimiz, Tesla sanıldığı gibi pek çok şeyin mucidi değildir. Gerek indüksiyon motoru gerek flüorasan lambaların veya radyoların veya radarların… Bunların hepsinin mucidi var. Ancak bunlar üzerinde kendisi de çok büyük çalışmalar yapmıştır ve alternatif akım üzerine yapılan çalışmaların pek çoğunu ona borçluyuz.

Yaptığı Çalışmalar

“Peki hiç mi çalışma yapmadı bu adam” diye çıkışabilirsiniz. İşte sırada o çalışmalar. Tesla bobinini zaten açıkladık o nedenle tekrar dönmüyoruz oraya. Efendim kendisi görüntü ve sesin uzak mesafelere iletilebileceği üzerinde çalışmalar yaptı. Yani günümüzdeki televizyon fikri üzerinde çalıştı. Uzaktan veri iletilmesi ile bilgi kopyalanabileceği üzerinde durmuş, bir bakıma günümüzdeki ilk yazıcıları üretmiştir. Neon ve flüorasan lambalarının daha verimli çalışmasını sağlamıştır. Daha önce icat edilmiş olan radar cihazını daha işlevsel hale getirmiştir. Yine kendi adıyla anılan bir makine sayesinde yüksek voltajlı elektriğin insan vücuduna zarar vermemesinin bir yolunu bulmuştur. Bunun için yüksek frekans kullanmıştır. Marconi radyoyu icat etmişse de bunu yapabileceği her türlü teçhizat ve donanımı Tesla sağlamıştır.

Bilinenin Aksine…

Bilinenin aksine Tesla, ücretsiz elektrik sağlamak derdinde değildi. Onun en kötü ve başarısız olduğu taraf ticaretti. İcatlarından çok daha fazla fikir üretse de ürettiği çoğu fikrin patentini başkalarına kaptırmıştı. Pazarlama konusunda gerçekten berbattı. Bu nedenle parayla da arası pek iyi değildi. Nitekim tarihler 8 Ocak 1943 tarihinde 86 yaşındayken, büyük deha bir otel odasında haya gözlerini yumdu. Bilim dünyamızın aydınlatıcısını biz de saygı ve sevgiyle yad ediyoruz.

 

Şarlo: Bir Yeteneğin Hayatı

Yorumlar

Cevap bırakın
  1. Oldukça ilginç bir hayat hikayesi var ancak çok manasız buldugum yer ailesinin nasıl bir kardeşin ölümünden sorumlu tutabilirdi çok saçma … keşke edison da köstek olmak yerine destek olsaymıs insanlar hep böyle işte

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Yükleniyor…

0

Yorumlar

0 yorum

Portakal suyu ve faydaları

Portakal Suyu ve Faydaları

Şizofreni nedir

Şizofreni Nedir?