içinde

Tarih Treniyle Yolculuk: Alfred Nobel

alfred nobel

Alfred Nobel adı belki de çok küçük yaşlarda kulağımıza çalınmış olsa da yine onun önemli olduğu kadar tehlikeli olduğunu bilmiyor çoğumuz. Alfred Nobel ömrünü bilime adamış bir dahi mi yoksa yıkımın çağırıcısı mı yolculuğumuzun sonunda buna siz karar verin. Yolculuğumuz boyunca 19. yüzyılın bilim savaşlarına tanıklık edeceğiz. Sayın yolcularımız herkes yerini alsın lütfen. Tarih Treni kalkıyooooooor!

Alfred Nobel

1833 yılı, Ekim 21… Stocholm’de -ki İsveç’in başkenti olur kendisi- dünyaya gözlerini açtı Alfred Nobel. Anne tarafı zengin babası ise mühendis. Bu bilgiler doğrultusunda Alfred’in varlıklı bir ailede dünyaya geldiği kanısına varabiliriz ama tarih ötesinden gelen bir “zaaaaaaarrrtt” sesi bize yanıldığımızı gösteriverir. Çünkü Alfred Nobel ailesinin üçüncü çocuğu olarak dünyaya gelmeden önce babası İmmanuel Nobel iflas edip adeta dibe vurmuş. Elindekini avucundakini kaybeden aile önce Finlandiya yollarına daha sonra da St.Petersburg dolaylarına göç ederler.

Alfred Nobel ve Rusya Günleri

Az evvel yukarıda ailenin iflas ettiğini söyledik. Fakat baba İmmanuel Nobel burada açtığı atölye ile adını duyurur ve dönemin Rus ordusu için silah ve mühimmat üretmeye başlar. Üstelik anne Andriette Nobel de bir bakkal açmıştır. Tabiri caizse işler tıkırına girmeye başlamıştır. Entelektüel ve akademik birikimleri olan anne ve baba, genç Alfred’in adeta ilk öğretmeni olurlar. Fizik ve kimyanın yanı sıra İsveççe, İngilizce, Rusça, Fransızca ve Almancayı konuşabilecek kabiliyettedir. Üstelik bunları yaparken henüz 17 yaşında bir delikanlıdır. Ancak İngiliz Dili ve Edebiyatı’na yönelmek istemesi babasında adeta şok etkisi yaratmıştır çünkü baba İmmanuel Nobel, oğlunun da kendisi gibi mühendis olmasını arzulamaktadır.

Yurt Dışı Seyahati

Neticede -amiyane tabirle- aslına dönen Alfred Nobel, kimya eğitimi alması için babası tarafından yurt dışına gönderilir. İki sene boyunca Almanya, Amerika, Fransa ve İsveç gibi pek çok yer dolaşan Alfred, kendisi gibi bir kimyager olan Pelouze’nin laboratuvarında çalışma firsatı bulmuş hatta güçlü bir patlayıcı madde olan nitrogliserinin kaşifi olan İtalyan Ascanio Sobrero ile tanışma imkanı elde etmiştir. Bu, patlayıcı maddelere ilgi duyan genç Alfred için dönüm noktası olur.

Stocholm’e Dönüş

Eveeet sayın yolcularımız sıradaki istasyonumuzda Nobel ailesinin ana vatanlarına dönüşüne tanık olacağız. Tarih 1852’yi gösterdiğinde Amerika’da John Ericsson’un yanında eğitimde olan Nobel, babası tarafından St. Petersburg’a çağrılır. Burada patlayıcı maddeler üzerine çalışmaya başlar ancak tarih tekerrür eder. Rus ordusu Alfred’in babasından silah almaktan vazgeçer ve aile yeniden iflas eder. Alfred, yanına kardeşi Emil ve babasını alarak Stocholm’e döner. Diğer kardeşleri Ludvig ve Robert ise St. Petersburg’ta kalır.

Alfred Nobel Ölümle Yüzyüze

Stocholm’de kendisine bir laboratuvar kuran Nobel, patlayıcı maddeler üzerinde çalışmalara devam eder. Ancak 1863’te bir felaket yaşanır. Nitrogliserin üzerinde çalışma yaparken laboratuvar havaya uçar. Bu korkunç kaza sonucunda Alfred’in kardeşi Emil ile birlikte dört kişi hayatını kaybeder. Bunun üzerine kendisinin Stochol sınırlarında çalışma yapması yasaklanır. Ancak bu olay bile onun tutkusunu bastırmaz ve çalışmalara devam eder. 1864 yılına gelindiğinde çalışmalarının sonucunu alır ve dinamit barutunu bulur. 1866 yılında ise bir yıkım aracı olan dinamiti icat eder. İşte bu buluşunun ardından Avrupa’da “Nobel” sesleri büyük bir yükselişe geçer.

 Dinamitle Gelen Zenginlik

1867 yılında dinamitin patentini alan Nobel, hızla fabrikalaşmaya başlar. Pek çok ülkede sayısı 90’ı bulan fabrikalar kurar. Kazandıkça araştırma yapmaya devam eder, araştırmaya devam ettikçe de para kazanır. Dinamit, inşaat sektörü için muhteşem bir buluş olmuştur. Bu nedenle araştırmalara devam eder ve 1877 yılında “balistit” dediği yeni bir barut daha üretir. Öte yandan Paris’te yeni bir laboratuvar kurar. Daha önce dinamitin formülünde %75 nitrogliserin %25 nitroselüloz oranını kullanmaktaydı. Nitroselüloz, kieselguhr adında bir çeşit topraktan mamüldü ve emici özelliğinden dolayı nitrogliserini daha güvenli hale getiriyordu. 1879 yılında ise Nobel bu oranı %50 nitrogliserin %50 nitroselüloz oranında değiştirdi ve yeni bir barut çeşidi buldu.

Özel Yaşamı

Nobel, yalnızlığa tutkulu olan birisi olsa da 43 yaşında iken yalnızlığa daha fazla dayanamadı ve gazeteye bir ilan verdi. İlanda iyi eğitimli, yabancı dil bilen, sekreter ve ev yöneticisi olmak isteyen bir kadın aradığını söylüyordu. Bu ilana Avusturya’dan yanıt geldi ve Kontes Kinsky başvuru yaptı. Ne var ki kısa bir süre geçtikten sonra Kinsky Avusturya’ya dönüp başka bir Kont ile evlendi. Buna rağmen Nobel, Kinsky ile dostluğunu yıllarca sürdürdü. Bir söylentiye göre Kontes barış yanlısı bir insan olarak Nobel’i servetini bilimsel çalışmalar yapan insanları ödüllendirmek için bağışlamaya ikna etmiştir. Kontes ayrıca 1905’te Nobel Brış Ödülü’ne layık görülür.

Siyasi Çekişmeler, İtalya Yolculuğu ve Ölüm

Nobel, siyasal olarak hareketli günler geçirmeye başlamıştı. Tabiî ki siyasete atılmadı ancak bilimsel bazı konularda İngiltere hükümetine dava açtıysa da bu davayı kaybetti. Bununla da kalmadı Fransa’ya karşı İtalya ile işbirliği yapmaya çalışırken aleyhinde yapılan protesto kampanyalarına direnemeyerek İtalya’ya taşındı. Burada San Remo şehrinde bir laboratuvar kurdu ve çalışmalarına burada devam etti. Tarih 10 Aralık 1896’yı gösterdiğinde ise beyin kanaması sonucu yaşamını yitirdi. Vasiyetinde belirttiği gibi servetinin %95 gibi çok büyük bir kısmını bilim adamlarına ödül verilmesi amacıyla bağışlamıştır. Nobel Ödülleri, günümüzde Nobel’in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık’ta fizik, kimya, barış, tıp ve edebiyat alanlarında en büyük katkıyı sunanlara verilmektedir. Kıymetli takipçilerimiz Tarih Treni’nin bu seferini sağ salim noktalamış bulunuyoruz. Başka seferlerde görüşmek üzere, hoşça kalın.

 

Tabiatın Gizli Hazinesi: Ihlara Vadisi

Yorumlar

Cevap bırakın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Yükleniyor…

0

Yorumlar

0 yorum

İzmir enternasyonel fuarI

İzmir Enternasyonel Fuarı 2019- Müzik Etkinlikleri

andropoz nedir

Andropoz Nedir? Belirtileri Nelerdir?