Teknoloji

Robot El İle Ampute ‘nin Tekrar Hissetmesi

Robot el ile Ampute ‘nin tekrar hissetmesi olanak kılınıyor. Bu sistemle,  protezi giyen bir kullanıcı, üzümleri kökten koparma gibi hassas işler yapabilir.

Robot El İle Ampute ‘nin Tekrar Hissetmesi

Gözlerin bunu okuyor olabilir, ama muhtemelen bu yazıya gelmek için ellerini kullandın. Her gün parmaklarınız, bilekleriniz ve kollarınız fareyi tıklamanıza, klavyede yazı yazmanıza veya ekranı kaydırmanıza izin veren motor hareketlerinin senfonisini gerçekleştirir. Ama ya elini kaybedersen? Ne tür bir makine kavrama, tıklama veya dokunma yeteneklerinizi geri kazandırabilir?

Ne Oldu?

Yeni bir çalışmada, Utah Üniversitesindeki bir grup araştırmacı, eli kesilmiş bir adamın, bir bardak gibi çeşitli hassas nesneleri, bir şarap bardağından tek bir üzüme kadar, fiziksel olarak kavramasına yardımcı olmak için geniş bir yelpazede duyumlar hissetmelerini sağlamak için bir protez sistemini yeniden tasarladı. Diğer protezler, kullanıcıların duyusal geri bildirimler almasını sağlasa da, modifikasyon edilmiş bir sistem eldeki ince duyu algılamasını hızlandırır.

Nasıl Yaptılar?

Çalışmayı yönlendiren araştırmacı Jacob George, “Pek çok insan dokunmayı tek bir duyu olarak görüyor, ancak dokunma aslında bir çok farklı duyudan oluşuyor” diyor. “Elinizde acı, sıcaklık, titreşim, basınç için sensörler var. Yaptığımız şey bu küçük sensörlerin her birini tanımlamak.”

Araştırmacılar 119 “duyusal ilke” veya algıyı tek tek izole ettiler. Bunu yapmak için ilk önce koldaki çevresel sinirlere elektrotları yerleştirdiler ve kesilen el için bir çeşit ikame kablo sistemi oluşturdular. Daha sonra, her duyusal önceliği neyin tetiklediğini bulmak için her elektrotun içindeki farklı devreleri uyardılar. Bunlar, daha sonra, bireyin doğal ellerinden alacağı bilginin kesilmiş elinde aynı hisse yakın duyu oluşturması için protez el üzerine haritalandı.

Protezin Geçmişi

İnsanlar binlerce yıldır protez kullanıyor; geçmişe baktığımızda yapay uzuvlar, katı bağlardan ya da nispeten ham mekanik yapılardan oluşmuştur. Son yıllarda protezler, daha hafif ve daha güçlü malzemeler kullanarak ve mikroişlemciler ve otomatik kontrol sistemleri kullanarak giderek daha karmaşık hale geldi.

Ancak büyük bir zorluk devam etmektedir: ampute ve replasman uzuvları arasındaki duyusal boşluğu doldurmak. M.I.T., Case Western Reserve Üniversitesi ve Pittsburgh Üniversitesi gibi kurumlardaki araştırma grupları, vücudun sinyallerini dinlemek ve karmaşık insan motor kontrolünü makine hareketine çevirmek için sinirsel arayüzleri kullanıyor. Yeni çalışmada araştırmacılar, bir ampute sinir sistemini bağlayabilen ve FDA’nın 2014 yılında tıbbi bir cihaz olarak onayladığı biyonik protez “Deka kolu” ile başladı.

İlginç Detaylar

Araştırmacılar, dokunma hissinin sadece protezden geldiğini ve kişinin duygularının el ile dokunduğu şeyleri görmekten etkilenmediğini netleştirmek için araştırmada bir tür test uyguladılar. Bireyin gözlerini bağladılar, kulaklarını kapattılar ve biyonik kolu birkaç metre uzağa masanın üzerine yerleştirdiler. Daha sonra, ondan göremediği çeşitli nesnelerin (köpük veya plastik blok gibi) biyonik el ile kör bir şekilde tutarak “yumuşak” veya “sert” olup olmadığını algılamasını istediler.

Daha sonra araştırmacılar, kişinin görünmeyen nesnenin dokusunu hissetme hızını arttırmak istedi. Chicago Üniversitesi’ ndeki işbirlikçilerden önceki araştırmacılar, insan olmayan primatların beyninin, pençeleriyle bir yüzeye nasıl tepki verdiğinin bir modelini yaratmıştı. Yeni çalışma için, araştırmacılar kişinin tuttuğu nesneyi nasıl algılayacağını ayarlamak için bu bilgiyi kullandılar. George’a göre sonuç, “performansta büyük bir artış” oldu şeklinde yorumlandı.

Uyarılar

Bu tür bir protez sadece pahalı değil. George’un tahminine göre birim başına maliyeti 100.000 ile 200.000 $ arasında bir yerde. Araştırmacılar, birkaç yıl içinde eve dönüş denemeleri yapmayı ve FDA onayına başvurmayı umuyor. Şimdiye kadar Utah Üniversitesi takımı elektrotları ve protez kolları yalnızca sekiz hastaya başarıyla yerleştirdi.

Ve sonra kimin ödediği sorusu var. George, ekibin duygu protezini sigortanın kapsayacağı gerekli bir tıbbi cihaz olarak konumlandırmaya çalıştığını söyledi. Fakat, sigorta şirketlerinin bugün kullanılan daha basit cihazlar için bile ödeme yapacakları garanti edilmemektedir.

Yine de, George iyimser olmaya devam ediyor. “Bu bireyin karısına uzanıp elini sıktığını ve onu ilk kez hissettiğini gördüğünüzde fiyat etiketi koymak zor” diyor. “Bu bizim için ölçülmesi zor bir şey olacak, ancak sigorta şirketlerine göstermemiz gereken bir şey”

Robot el ile amputenin hissetmesi ile ilgili bu araştırma yazımdan sonra sosyal sorumluluk projesi olarak Robot el yapan Robotel Derneğine destek verdiğimiz etkinlik haberimizi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

Robotel Derneği’ne Destek Verdik

İlgili Makaleler

11 Yorum

  1. kesinlikle insanlar için çok güzel haber ancak bu gidişle ölümsüzlüğü de bulucaz. ozaman ne olacak?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu