Gündem

Refik Saydam Dönemi Türkiye Ekonomisi

Bu dönemde hükümetin en önemli amaçlarından biri, Türk Lirası’nın değerini korumasıydı. Refik Saydam’ın başbakan olduğu dönemin başlarında birçok şirket, devletleştirilmiştir. Bu şirketlerin arasında İstanbul Tünel Tramvay, Ankara Havagazı ve Elektrik ve diğer birçok ilin elektrik dağıtım teşkilatları bulunuyordu. Bu yazımızda Refik Saydam dönemi Türkiye ekonomisinden bir parça da olsa söz edeceğiz.

Refik Saydam Dönemi Arz Talep Dengesi

Öte yandan bu dönemde artan talep, yeterli miktarda arz ile karşılanamayınca enflasyon baş gösterdi. Örneğin buğdayın fiyatı kısa sürede 13,5 kuruştan 100 kuruşa ve zeytinyağının kilosu ise 85 kuruştan 350 kuruşa fırladı. Öte yandan fiyatlardaki bu artış, birçok ihtiyaç malının piyasadan kaybolmasına ve kara borsaya düşmesine neden oldu. Savaş ekonomisinin getirdiği fiyat artışları, Saydam hükümetinin ekonomi politikasını 2 ilke etrafında şekillendirdi. Bu iki ilke, mal kıtlığını azaltmak ve bazı kimselerin mal kıtlığından faydalanıp haksız kazanç elde etmesinin önüne geçmek olarak bilinir.

Refik Saydam Dönemi ve Milli Korunma Kanunu

Milli Koruma Kanunu, Refik Saydam döneminin en önemli uygulamalarından biri olarak kabul edilir. Milli Koruma Kanunu ile hükümet, tarımsal üretim fazlasının devlete verilmesini ön görmüştür. Bunun yanı sıra bu kanun ile birçok mal grubunun ithalatı ve ihracatı da devletin iznine bağlanmıştır. Fiyatların kontrolü ise yine devletin elindedir. Saydam hükümeti, bu kanun ile fiyat artışları ve kıtlıkların önüne geçmeyi denemiştir fakat bu kanun istenilen başarıyı elde edememiş ve fiyat artışları devam etmiştir. Bu dönemde hükümet tarafından çıkartılan düzenlemeler, köylü ve çiftçiden çok tepki almış ve birçok kişi elindeki ürünleri devletten kaçırmak için çaba göstermiştir

Fiyat Kontrolleri

İç ve dış ticarette uygulanan kotalar ve fiyat kontrol uygulamaları sayesinde ticaret büyük oranda kontrol altında tutulmuştur. Öte yandan Milli Koruma Kanunu sayesinde devlet birçok üretim araç ve gerecine el koyma fırsatı da bulmuştur. Milli Koruma Kanunu ile birçok tarım ürünü, çok düşük fiyatlarla devlet tarafından satın alınmıştır. Çok düşük fiyatlardan alınan buğday ve kömür gibi ürünler, devlet tarafından karne ile dağıtılıyordu. Ayrıca Petrol Ofisi, İaşe Müsteşarlığı ve Ticaret Ofisi gibi birçok teşkilat bu dönemde devletin ticaretin üzerindeki etkinliğini artırmak ve iaşe sorununu gidermek için kurulmuştur.

Türkiye Ekonomisi: İkinci Dünya Savaşı Dönemi

 

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu