içinde

Mısır Tarihi Treniyle Yolculuk – Malahay

mısır tarihi

Mısır tarihi treniyle yolculuk yazıma hoş geldiniz bu yazımda Antik Mısır Tarihi konusunu inceleyeceğiz sevgili Shallwe ahalisi. Antik Mısır’ın birinci bölümünde Nil Nehri’nden, Antik Mısır’ın bilimde, tarımda ve tıpta ne kadar geliştiğinden dem vurmuş, hiyeroglif yazısıyla da konuyu noktalamıştık. Bu günkü rotamız ise ilk devletlerin ortaya çıkışı ve “Akrep Kral”, firavunlar ve Kleopatra şeklinde olacak. Hazırsanız Tarih Treni kalkıyor!

Mısır Tarihi

Sayın ve de güzel arkadaşlarım. En temel bilgiyi vererek başlamak istiyorum. Hatırlarsanız dün Nil’in belirleyici rolünü anlatmıştım. Yine bu gün de bunu daha iyi göreceğiz. Arkadaşlar Mısır’da coğrafi bölümler de yine Nil Nehri etkisiyle saptanmıştır. Nitekim nehrin geçtiği vadi Yukarı Mısır (güney bölgesi), nehrin Akdeniz’e döküldüğü yer ise Aşağı Mısır (kuzey) olarak adlandırılmıştır.

İlk Örgütlenme: Sepat veya Nom

Sevgili Tarih Treni yolcuları Antik Mısır’da ilk örgütlenmeler Sepat veya diğer adıyla Nom denilen küçük prenslikler şeklinde olmuştur. Arkadaşlar bu nomların sayısı toplamda 42 tane olup her nomun bir hayvan sembolü vardı. Çakal, köpek, şahin, yılan, akrep… Bunlar hem dini hem de siyasi sembollerdi. Nomlarda ayrıca “Saru” adı verilen bir ihtiyarlar meclisi de bulunurdu.

Yukarı Mısır Aşağı Mısır Çatışmaları

Arkadaşlar Yukarı Mısır ve Aşağı Mısır nomları birbirleriyle çatışma durumundaydılar. Aşağı Mısır, Akdeniz kıyısı olduğundan medeniyet olarak daha karmaşık bir yapıdaydı. Ancak bu dönemde Mısır’ı birleştirme çabaları da başlamıştır. Aha burada size “hiyaaaooaaaa cidden miieeaaa” dedirtecek bir bilgi vereyim. Akrep simgesi taşıyın klanın lideri olan Zekhet, bu “Birleşik Mısır” hayaline ilk girişen kişidir ve biz kendisini “Akrep Kral” olarak biliriz

Akrep Kral Filmine Gelirsek

Evet evet Hollywood yapımı olan “Akrep Kral” filminin esin kaynağıdır kendisi. Değerli arkadaşlar nihayet Akrep Kral’ın bu hayali kendisinden çok sonra klan lideri olan ve büyük işler başaran Menes tarafından M. Ö. 2850 yılında büyük ölçüde gerçekleştirilmiştir. Artık eski dağılmışlık gitmiş yerine merkezi bir otorite gelmiştir. Böylelikle de firavunların devri başlamıştır.

 

scorpian king

Firavunların Zamanı

Canım ailem, firavunların çağına gelmiş bulunuyoruz. Üç aşağı, beş yukarı, on beş ileri, otuz geri derken buralara kadar geldik. Bildiğiniz gibi firavunlar mutlak hâkim ve Mısır toprağının da sahibiydiler. Ancak bazı yerlere toprağı idare etmesi için asilzadeler ve kendisine toprak hediye edilen memurlar da vardı. Fakat bunlar asla müstakil değildi. Hepsi devletin memuru olarak firavuna bağlıydı.

II. Ramses

Tüm bunlardan başka tapınakların da çok büyük toprakları vardı. II. Ramses döneminden (M.Ö. 1198-1167) kalma Harris papirüsünden edindiğimiz bilgilere göre tapınaklara ait 500.000 sığır, 88 gemiden oluşan bir donanma ve 53 atölyesi bulunmaktaydı. Ayrıca halkın %2 tapınaklarda köle olup tarım arazilerinin de %14’ü tapınaklara aitti (adamlar jantiymiş). Esasen firavunların ve rahiplerin çekiştiğini de görürüz bu nedenle arkadaşlar.

ramses

 

Arkadaşlar bildiğiniz gibi firavunlar “tanrı-kral” sıfatındadır. Bu nedenle de ölümsüz olduklarına inanılırdı. Hatta firavun, ödül olarak başkasına ölümsüzlük bahşedebilirdi (tövbe tövbe). Ancak elbette her şeyi kendisi yönetmiyor, vezirleri yardımıyla ülke idaresini sağlarken merkeziyetçilikten de ödün vermiyorlardı. Mesela Eski Krallık Dönemi’nde (M.Ö. 2900-2200) sanatçılar ve zanaatkârlar firavunun sarayına bağlı çalışıp Mısır medeniyetinin en sağlam temellerini atmışlardır.

Mumya Filminin Esin Kaynağı

Şimdi burada dikkat kesilin. Dikkat kesilin dedim! Hatırlayın yazının birinci bölümünde İmhotep’ten bahsetmiştim. Hani şu “Mumya” filmindeki kötü mumyamızın esin kaynağı olan eleman. İşte bizim İmhotep’imiz Firavun Zoser döneminde yaşamış bir vezir. Ama öyle böyle bir vezir değil çok etkili bir adam. Öyle ki kendisi “Tanrı Ptath’ın oğlu” olarak biliniyor. İşte bu şahıs aynı zamanda yapılan ilk piramitlerin de mimarı imiş. Hatırlarsanız kendisi diğer yandan Mısır medeniyetinde tıp ilmini simgeleyecek kadar da büyük bir hekimdi.

Piramitler İnşa Ediliyor

Sevgili Tarih Treni Yolcuları sıkıldınız mı? Sıkılmayın az kaldı. Bu dönemle ufak bir bilgi daha vereyim size. İşte bizim bildiğimiz o en meşhur piramitler var ya? Keops, Kefren ve Mikerinos piramitleri de Eski Krallık Dönemi’nde inşa edilmiştir.

 

piramit

Eski Krallık Bitiyor

Eski Krallık’ın dağılmasıyla başlayan Orta Krallık döneminin ayrıntısına girmeyeceğim arkadaşlar sadece şunu söyleyeyim, Orta Krallık döneminde bir parçalanmışlığın yanı sıra merkezi otorite de kaybolmuş ve ülke Asya kökenli bir topluluk olan Hiksoslar tarafından 100 yılı aşkın bir sürede işgal edilmiştir.

Son Firavun: Kleopatra

Evet, arkadaşlar geldik son firavun Kleopatra’ya. Ahh Kleopatra… Güzeller güzel mi acaba?? Arkadaşlar Kleopatra hakkında çok güzel diyenler de var öyle ahım şahım bir güzelliği olmadığını ileri sürenler de. Neyse ki bizim işimiz dış görünüşüyle değil. Şimdi size şok edici bir bilgi vereyim. Arkadaşlar Kleopatra Mısırlı değil. Kendisi bir Yunan… Evet, yanlış okumadınız Kleopatra halis muhlis Yunan’dır. Üstelik tek “kleopatra” değil. VII. Kleopatra olarak bilinir (Roma rakamı bilmeyenler için VII=7). Ancak en önemlisi olduğu için bu isimle özdeşleşmiştir. Esasen Büyük İskender’in Mısır’ı ele geçirmesinden sonra burada kurulan Ptolome Krallığı’nın lideri olan XII. Ptolome’nin kızıdır.

 

kleopatra

Kardeşiyle Evlendirilmiş

Kleopatra M. Ö. 51’de 18 yaşındayken babasının vasiyeti üzerine 9 yaşındaki kardeşi ile evlendirilir. Böylesine evlilikle o dönemde sık yapılmaktaymış çünkü Yunanlar, Mısırlılarla karışmak istemediklerinden kendi soylarından evlenirlermiş. Kleopatra babasının ölümü üzerine tahtı kardeşiyle paylaşsa da aslında tek hâkim olmak istiyordu. Bu nedenle halkın desteğini almak için Mısır dinini benimsemiştir. Ancak M.Ö. 48’de sürgüne gönderilmiştir.

Kleopatra ve Sezar Aşkı

Bir rivayete göre Kleopatra, Roma İmparatoru Sezar’ı etkilemek için Sicilyalı kölesi Apollodores’in önerisiyle kendisini bir kilime sardırıp Sezar’ın huzuruna taşıtmıştır. Kilim açıldığındaysa Sezar şok! Orada Kleopatra’dan etkilenen Sezar Mısır’a kadar gelip Kleopatra’yı tahta çıkarmış. İşte burada Kleopatra koca Sezar’a gemilerini yaktırmış. Mecazi değil bildiğiniz yaktırmış. Hatta çıkan yangın İskenderiye kütüphanelerine de sıçramış ve insanlığın en büyük bilgi hazinesi de böylelikle kül olmuş (hain kadın).

Kleopatra’nın Ölümü

Arkadaşlar M. Ö. 46’da Kleopatra’nın Sezar’dan bir de oğlu olmasın mı!!! Ama gel gör ki bundan iki yıl sonra Sezar katledilince Kleopatra da Mısır’a dönüp (çocuk olunca Roma’ya gitmişti) hükümdarlığını ilan etmiştir. Aradaki ayrıntıları atlıyorum arkadaşlar sizleri daha fazla sıkmak istemediğimden. Tarih M. Ö. 12 Ağustos 30’u gösterdiğinde koca Roma’yı kasıp kavuran bu hatunun kendisini kobra yılanına sokturarak intihar ettiği rivayet edilmektedir.

Teşekkür

Kıymetli arkadaşlarım umarım sıkılmadınız. Antik Mısır serisini burada noktalarken bana tahammül ettiğiniz için hem teşekkür hem de tebrik ediyorum. Vallahi büyük başarı… Başka bir yolculukta görüşmek dileğiyle hoşça kalın…

NOT: Konuyu ayrıntılı araştırmak isteyenler için kaynak:

Afet İnan, Eski Mısır Tarih ve Medeniyeti,

Celâl Saraç- Eski Mısır’da Matematik

İsmail Baytak- Eski Mısır Siyasi Tarihi

 

Absürd Hikayeler Serisi-5 Okumadan Geçmeyin!

Yorumlar

Cevap bırakın

Bir cevap yazın

Yükleniyor…

0

Yorumlar

0 yorum

Ata Demirer’in Yeni Filmi Hedefim Sensin

Dünya alarm veriyor

Dünya Alarm Veriyor – Dünya Haritası Neden Değişiyor?