Sağlık

Kolonoskopi Nedir?

Kolonoskopi nedir? Rektum ve kalın bağırsağı incelemek için uygulanan bir tanı ve tedavi yöntemidir. Ucunda ışık kaynağı ve optik görüntüleme cihazı bulunan, tüp şeklinde, uzun ve bükülebilir bir alet yardımıyla bu bölgelere bakılır. 50 yaş ve üzerindeki kişilerin her 5 yılda bir  mutlaka yaptırması gerekir. 

KOLONOSKOPİ NEDİR?

Kolonoskop adı verilen 1 cm çapında ve yaklaşık 60 cm uzunluğundaki bir cihazla makattan girilerek rektum ve kalın bağırsak detaylıca incelenir. Görüntüler monitöre yansıtılır ve bilgisayara kaydedilir. Gerek duyulursa işlem sırasında şüpheli dokular çıkarılır ve laboratuvar ortamında incelenir. Kalın bağırsak, ince bağırsağın sonundan başlar ve anüste sonlanır. Kalın bağırsağa ait problemleri teşhis edebilmek için bu yöntem yaygın olarak uygulanır. Bağırsak polipleri ve kolon kanseri gibi önemli rahatsızlıkların erken teşhisinde çok önemlidir. Bu görüntüleme yöntemi ile tanı koyulabildiği gibi şüphe duyulan kısımdan doku örneği de alınabilir. Ayrıca rastlanılan polipler de çıkartılabilir. Bu işlem hastanaye yatış gerektirmez ve kısa sürer.

KOLONOSKOPİ NASIL YAPILIR?

Bu işlem öncesi hastaya, kendini rahat hissetmesi için sedatif ve ağrı kesici ilaçlar verilir. Özel olarak tasarlanmış, ameliyat önlüğüne benzer, arka kısmı açık bir pantalon giydirilir. Hastanın solunumunu, tansiyonunu ve nabzını görüntülemek için vücudun farklı noktalarına elektrotlar bağlanır. Hasta muayene masasına yattıktan sonra dizlerini göğsüne doğru çeker. Bu pozisyon kolonoskopi pozisyonu olarak adlandırılır. Hekim kolaylıkla makata ulaşarak cihazı yerleştirir. Kolonoskop cihazının ucunda bulunan kamera ile ayrıntılı şekilde görüntü alınır. Bazı durumlarda laparoskopik cerrahi de olduğu gibi, bağırsakları daha rahat görebilmek adına içeriye karbondioksit gazı verilerek, bağırsakların şişmesi sağlanır. Bu işlemin süresi değişiklik gösterebilir. Ortalama olarak 15 dk ile 60 dakika arasında sürmesi mümkündür. Kolonoskopi sonrası hasta yaklaşık bir saat kadar hastanede dinlenir.

KOLONOSKOPİ ÖNCESİ DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER NELERDİR?

Doktor eğer kolonoskopi yapılmasına ihtiyaç duyduysa, hastanın düzenli kullandığı ilaçlarla ve var olan diğer hastalıkları ile ilgili bilgi alır. Kolonoskopi tarihi belirlenince doktor bazı besinlerin tüketimini kısıtlayabilir. Kolonoskopi öncesi katı gıdalar yenmemesi gerekir. Ayrıca işlem yapılmadan önceki gece yarısından itibaren hiç bir şey yenmemeli ve içilmemelidir. Kolonoskopi hazırlığı aşamasında bağırsakların temizlenmesi için bazı ilaçlar verilebilir veya sıvı lavman yapılabilir.

KOLONOSKOPİ SIRASINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER NELERDİR?

Kolonospi uygulamasının ardından hasta, yaklaşık bir saat hastanede gözlem altında tutulur sonra taburcu edilir. Ancak günlük rutine dönmeden hasta hasta mutlaka evde 1 gün dinlenmelidir. Bu süre zarfında kişi kendini şişkin hissedebilir. Kolonoskopi uygulaması öncesi bağırsakları şişirmek için verilen karbondioksit gazı sebebiyle gaz sancısı sıkıntısı yaşayabilir. Dışkılama sırasında da kan görülmesi normaldir. Aktif kanama var ise mutlaka doktora görünmek gerekir. Uygulama sonrasında kişi normal beslenmesine ve sıvı tüketimine dönebilir. Görüntüleme dışında polip çıkartma ya da biyopsi için parça alma gibi bir işlem yapıldıysa doktorun verdiği diyet programı uygulanmalıdır. Bunun dışında doktor bazı ilaçların kullanımını da kısıtlayabilir.

KOLONOSKOPİ SONRASI BU BELİRTİLER VARSA MUTLAKA DOKTORA BAŞVURMAK GEREKİR!

  • Dışkıda kan görülmesi
  • Rektal kanama
  • Ateş ve titreme hali
  • Şiddetli karın ağrısı ve karında şişkinlik
  • Baş dönmesi, mide bulantısı, kusma
  • Kalp çarpıntısı
  • Göğüs ağrısı

KOLONOSKOPİ HANGİ DURUMLARDA YAPILIR?

  • 50 yaş ve üzerindeki kişilerin rutin bağırsak taramaları için
  • Makattan gelen taze kan varlığı sebebiyle
  • Dışkıda gizli kan saptanırsa
  • Birinci dereceden yakınlarda bağırsak kanseri veya bağırsak polibi varsa
  • Radyolojik görüntüleme esnasında şüpheli bir görünüme rastlandıysa
  • Nedeni açıklanamayan karın ağrısı şikayeti ve kilo kaybı varsa
  • Kronik ishal ya da kabızlık varsa
  • Kolon divertikülleri
  • Kan damarında anormallik varsa
  • Nedeni bilinmeyen anemi ve demir eksikliği varsa
  • Tanısı netleşmiş kolon kanserinin takibi için
  • Bağırsaktaki poliplerin takibi ve çıkarılması için
  • İltihaplı bağırsak durumlarında
  • Kronik inflamatuar bağırsak hastalıklarında

AYRICA:

  • Cerrahi operasyonla çıkarılması gereken bölgelerin işaretlenmesi için
  • Mukozektomi denilen büyük poliplerin ve erken dönem kanserli dokuların çıkarılması için
  • Şüpheli bölgelerden patalojik tanı için biyopsi işlemi için
  • Kısmi bağırsak tıkanıklarının giderilmesi için kalıcı ya da geçici stent takılması için
  • Yabancı cisimlerin çıkarılması için

SANAL KOLONOSKOPİ NEDİR?

Kolonoskop cihazı kulanmadan bilgisayarlı tomografi ile yapılan farklı bir görüntüleme şeklidir. Sanal kolonoskopi öncesi bağırsak boşaltılır ve hastaya ağız yoluyla kontrast madde verilir. Sonrasında bilgisayarlı tomografi ile kalın bağırsak incelenir. Özellikle yaşlı kişilerde ve kan sulandırıcı alan hastalarda bu yöntem uygulanır. Hastalar günlük hayatlarına hemen dönebilir ancak küçük ayrıntılar görüntülenemeyebilir ve düşük olsa da hasta radyasyona maruz kalır ve ayrıca var olan poliplere ya da anormal dokulara işlem sırasında müdahale edilemez.

KOLONOSKOPİNİN ZARARLARI NELERDİR?

Kolonoskopi sırasında oluşabilecek en büyük komplikasyon, kalın bağırsağın delinmesi olabilir. Ancak gelişen teknoloji sayesinde böyle bir durumun yaşanma olasılığı düşüktür. Bu yırtılmaların tedavisi için cerrahi müdahale gerekmektedir. Kolonoskopi bazı zararları ve riskleri dolayısıyla bazı kişilere yapılmaz. Anamnez ve muayene sırasında kalp, böbrek ve mide ile ilgili sorunları olan kişilerde, gebelik, kan hastalıkları ve aort şişmesi durumlarında doktor kolonoskopiyi uygun bulmaz. Bu nedenle kolonoskopi mutlaka bir doktor muayenesi sonrasında uygun bulunursa yapılmalıdır.

Kolonoskopi nedir? yazımdan sonra yine bu konuyla bağlantılı bir yazı okumak isterseniz aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

Mide Bağırsak Enfeksiyonları İle İlgili Dikkat Etmemiz Gerekenler

İlgili Makaleler

6 Yorum

  1. çok korktuğum bir durum, ama artık gelişen tıp ve yöntemler sayesinde çok daha kolay olmaya başladı. bu bilgilendirici yazı için teşekkürler :)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu