içinde ,

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı

Kırım kongo kanamalı ateşi

Bugünkü yazımda son günlerde ülkemizde de görülmeye başlayan, kenelerin sebep olduğu Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığından bahsedeceğim.

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ HASTALIĞI NEDİR?

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı (KKKA) keneler tarafından taşınır. Bunyaviridae ailesine bağlı Nairovirüs grubuna aittir.

KKKA HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?

Virüse maruz kalınma şekline bakılarak 1 ila 14 gün arasında süren bir kuluçka dönemi yaşanır. Virüs nedeniyle ateş, üşüme, titreme, halsizlik, iştahsızlık, kas ve baş ağrısı, bulantı-kusma, ishal, yüzde ve gözlerde kızarıklık, deri döküntüsü gibi belirtiler görülür. Ağır vakalarda cilt kanaması, diş eti kanaması, burun kanaması, mide- bağırsak kanaması, akciğer ve beyin kanamaları olabilir ve ölümler görülebilir. Bu hastalık zoonotik- yani hayvandan insana bulaşan bir enfeksiyon hastalığıdır.

KKKA HASTALIĞI HANGİ YOLLA BULAŞIR?

Virüsü taşıyan Hyalomma türü kenelerin insan vücuduna tutunması, bu kenelerin çıplak elle ezilmesi, bu kenelerin kan, doku ve diğer vücut sıvıları ile temas edilmesi, bu hastalığa sahip kişilerin kan ve diğer vücut sıvıları ile temas edilmesi ile bulaşır.

KKKA HASTALIĞI HAYVANLARDA VAR MIDIR? BU HASTALIĞA SAHİP DİĞER HAYVANLARDAN İNSANLARA BULAŞIR MI?

Bu hastalık hayvanlarda herhangi bir belirti göstermez. Hayvanlarda belirti göstermediği için, KKKA hastalığının sık görüldüğü bölgelerde bulunan hayvanlar sağlıklı gibi görünse de hastalığı bulaştırma olasılıkları vardır. Hayvanların kanlarına, vücut sıvılarına ya da dokularına çıplak el ile temas edilirse hastalık kapılabilir. Temas durumunda kişi kendisini 14 gün süreyle kontrol etmeli ve belirti gösterip göstermediğine bakmalıdır. Belirti göstermesi durumunda ise vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna gitmelidir. Hayvan sahipleri kenelere karşı uygun ilaçlarla ve uygun yöntemlerle belli aralıklarla ilaçlama yapmalıdır. Hayvan barınakları kenelerin yaşamasına olanak sağlamayacak şekilde düzenlenmelidir. Barınaklardaki çatlaklar tamir edilmeli ve badana yapılmalıdır.

KKKA HASTALIĞI İNSANDAN İNSANA BULAŞIR MI?

Hastalık bulaşan kişilerin kan ya da vücut sıvıları ile temas edilirse hastalık bulaşabilir. Bu yüzden hasta ile temasta olması gereken kişiler mutlaka eldiven, önlük ve maske kullanmalıdır. Korunmasız temas halinde kişinin mutlaka 14 gün boyunca belirtilerle ilgili kendisini kontrol etmesi gerekir.

RİSK ALTINDA OLANLAR KİMLERDİR?

  • Hastalığın yoğun olarak görüldüğü bölgelerde yaşayanlar
  • Tarım ve hayvancılık ile uğraşan çiftçiler ve çobanlar
  • Kasaplar
  • Mezbaha çalışanları
  • Veterinerler
  • Askerler
  • Kamp ve piknik yapanlar
  • KKKA hastaları ile temasta bulunan sağlık çalışanları
  • Laboratuvar çalışanları
  • Hasta yakınları

KKKA HASTALIĞININ TANI VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ NELERDİR?

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığında erken tanı çok önemlidir. Bu sayede kan ve kan ürünleri daha kolay sağlanabilir ve etrafa bulaşması önlenebilir. Ayırıcı tanının hızlıca yapılması ve hastanın KKKA olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir. Hastalığın kesin tanısı serum örneğinde PCR ve viral RNA’nın veya ELISA ile spesifik lgM antikorlarının gösterilmesi sayesinde konur. Tedavinin temeli, destek tedavisidir. Hasta kişinin sıvı- elektrolitlerinin ve kan değerleri izlenir. Gerek görülürse taze donmuş plazma ve trombosit süspansiyonu verilir.

KKKA HASTALIĞI ÖLDÜRÜR MÜ?

Yapılan araştırmalara göre KKKA hastalığı sebebiyle gerçekleşen ölüm oranı %40’tır. Türkiye’de görülen vakalarda ise bu oran %5’tir.

KKKA HASTALIĞINDAN KORUYAN AŞI VAR MI?

Bulgaristan’da geliştirilen etkili bir aşı olduğuna dair duyumlar olsa da günümüzde modern anlamda insanlar üzerinde kullanılan bir aşı mevcut değildir. Aşı geliştirme çalışmaları ülkemizde sürmektedir.

KKKA HASTALIĞINA SEBEP OLAN HYALOMMA SOYUNDAN GELEN KENELER NASIL AYIRT EDİLİR? VE NERELERDE GÖRÜLÜR?

Her ne kadar Hyalomma soyundan gelen kenelerin KKKA hastalığına sebep olduğu bilinse de, 30 farklı kene türünün bu hastalığı bulaştırabileceği de söylenmektedir. Keneler otlaklarda, çalılıklarda ve kırsal alanlarda yaşarlar. Küçük oval bir şekle sahip, eklem bacaklı hayvanlardır. 6-8 bacaklıdırlar. Uçamazlar, sıçrayamazlar, yerde yürüyebilirler. İnsan vücuduna da bu şekilde tırmanabilirler. Hayvan ve insanların kanını emerek beslenirler. Hyalomma soyundan gelen keneler olgunlaşmadan önce, küçük omurgalılardan kan emerken virüs alırlar. Gelişme evrelerinde bu virüsü korurlar. Keneler, insanlar ve hayvanlardan kan emdikleri sırada bu virüsü de bulaştırırlar. Keneler türlerine göre değişiklik gösterir. Keneler küçük kemiricilerde, yaban hayvanlarında, evcil memeli hayvanlarda hatta kuşlarda bile konakçı olabilirler. Küçük omurgalılar, yerden beslenen kuşlar, kenelere virüs bulaştıran en önemli konak grubudur. Keneler, biyolojik evrimlerinin değişik zamanlarında bu canlılardan kan emererek beslenirler. Ülkemiz, kenelerin yaşayabilmeleri için gereken coğrafi yapıya sahiptir.

KENELERDEN KORUNMAK İÇİN NELER YAPMAK GEREKİR?

  • Bağ, bahçe, tarla ve piknik alanları gibi yerler kene yönünden risklidir.
  • Bu alanlara gidilirken kenelerin vücuda girmesini önlemek için vücudu örten giysiler tercih edilmelidir.
  • Pantolon paçaları çorapların içine sokulmalıdır.
  • Mümkünse çizme tercih edilmelidir.
  • Kenelerin elbise üzerine gelirlerse rahat görülebilmeleri için açık renkli kıyafetler tercih edilmelidir.
  • Kene açısından riskli bölgelerden dönüldüğünde kişinin kendisinin ve yakınlarının vücudunu kontrol etmesi önerilir. Kulak arkası, koltuk altları, kasıklar ve diz arkası dahil her yere bakılmalıdır. Kıyafetler de gözden geçirilmelidir.

KENE VÜCUDA TUTUNDUĞUNA NE YAPILABİLİR? NASIL ÇIKARTILIR?

Vücuduna kene yapışan kişi, zaman geçirmeden ve çıplak el ile dokunmamak kaydıyla, keneyi tutunduğu yerden eldiven, kağıt mendil, bez, ince uçlu pens ya da poşet ile tutarak aksi yöne doğru sabit bir kuvvet ile çekerek çıkarmalıdır. Kene çıkarma işlemi sırasında ezilip patlatılmamalıdır. Çıplak elle dokunulmamalıdır. Kene vücutta iken üzerine kolonya, gaz yağı ya da sigara basılmamalıdır. Kene çıkarıldıktan sonra çıkarılan bölge, su-sabun ile temizlenmeli ve üzerine tentürdiyot- batticon gibi antiseptik bir solüsyon sürülmelidir. Kişi keneyi kendisi çıkaramaz ise, hemen bir sağlık kuruluşuna gitmelidir. Kene ne kadar erken çıkarılırsa hastalığın bulaşma riski o kadar azalır. Vücuduna kene yapışan kişiler, 10-14 gün süren halsizlik, iştahsızlık, ateş, baş ve kas ağrısı, bulantı-kusma ve ishal gibi belirtiler açısından izlenmelidir. Bu belirtilerden bir ya da bir kaçı görülürse hemen doktora başvurmak gereklidir.

Domuz Gribi Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Yorumlar

Cevap bırakın

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

    Yükleniyor…

    0

    Yorumlar

    0 yorum

    sma hastalığı nedir?

    SMA Hastalığı Nedir?

    maske önerileri

    Maske Önerileri ile Cilt Bakımı