içinde

İstiklal Harbi’nin Kadın Kahramanları

İstiklal Harbi'nin Kadın Kahramanları

Bugün sizlere İstiklal Harbi’nin kadın kahramanları, onların hayat hikayeleri ve bıraktıkları izlerle ilgili bilgi sahibi olabileceğiniz bir yazı hazırladım.

İSTİKLAL HARBİ’NİN KADIN KAHRAMANLARI

İstiklal Harbinin Kadın Kahramanları- Halide Edip Adıvar

Halide Onbaşı ( Halide Edip)

Halide Onbaşı, tam adıyla Halide Edip Adıvar, Fatma Berifem Hanım ile Mehmet Edip Bey’in kızı olarak 1884’te Beşiktaş (İstanbul)’ta doğdu. Annesi Fatma Hanım, Halide küçük yaşlardayken veremden hayatını kaybetti. Halide Edip 7 yaşında iken yaşı büyültülüp Üsküdar Amerikan Kız Kolejinde eğitim aldı. 1 yıl eğitimin ardından dönemin padişahı II. Abdülhamit’in ”Müslüman talebeler Hristiyan okullarda okuyamaz.” emriyle okuldan uzaklaştırılıp evde özel eğitime başladı.

Kısa sürede İngilizceye oldukça hakim bir hale geldi. O kadar iyiydi ki Jacob Abbott’un ”Ana” isimli kitabını tercüme etti. Ve bu çeviri 1897’de basıldı. Akabinde Fransızca öğrenmeye başladı. Halide Edib’in bu başarıları dikkat çekti ve II. Abdülhamit tarafından kendisine ”Şefkat Nişanı” takdim edildi ve uzaklaştırıldığı koleje geri yerleştirildi. Böylece Halide, kolejden lisans derecesi alan ilk Müslüman kadın oldu.

Bu başarıları dışında Milli Edebiyat çizgisiyle roman, hikaye, anı vb. türlerde onlarca eser yazdı. Uzun yıllar İstanbul Üniversitesinde profesörlük yaptı. Bunlar onun akademik başarılarının sadece bir kısmıydı. Asıl başarısını harpteki hizmetleriyle sergiledi. Başlarda ABD ile işbirliği yapmayı uygun görüp Atatürk’e sunmuştur fakat Atatürk mandaterliğe şiddetle karşı çıkmış ve kabul etmemiştir. Halide Edip sonradan bu tezin yanlış olduğunu fark etmiş, Milli Mücadeleye en büyük destek verenlerden olmuştur.

Yunan ordusunun İzmir’i işgali üzerine İstanbul’da ardı ardına mitingler düzenleniyordu. İyi bir hatip olan Halide Edip de 19 Mayıs 1919 gününde Fatih Mitingi’nde belleklere kazınacak olan muazzam bir nutuk attı. Bunu Sultanahmet Mitingi izledi. Tamamen doğaçlama attığı nutuklarda ”Milletler dostumuz, hükümetler düşmanımızdır.” sözü bir slogan halini aldı.

Anadolu’daki mücadele başladığında Anadolu Ajansının birçok idari ve yazı işleriyle ilgilenmiş, haberleşme hususunda köprü vazifesi görmüştür. Mustafa Kemal’in birçok yazı işleriyle ilgilenmiş, Kabala (Keçiören) karargahında görevlendirilmiştir. 1921’de Ankara Kızılay (Hilal-i Ahmer Cemiyeti) başkanı olmuş, Eskişehir Kızılay’da hasta bakıcılık yapmıştır. Bunların akabinde orduya katılmak istemiş, Mustafa Kemal Paşa’ya telgraf çekmiştir. Neticede ordu karargahlarında göreve başlamıştır. Sakarya Muharebesi’nde ”onbaşı” rütbesini kazanmıştır. Son olarak Tetkik-i Mezalim Komisyonunda bulunup Yunan tahribatını raporlamış, incelemeleriyle ve savaş gözlemleriyle kitaplar yazmıştır. (bkz. Ateşten Gömlek, Türk’ün Ateşle İmtihanı…) Ruhu şad olsun.

İstiklal Harbinin Kadın Kahramanları- Kara Fatma

Fatma Seher Erden ( Kara Fatma)

1888 yılında Yusuf Ağa’nın kızı olarak Erzurum’da doğdu. Aslen Malatyalı olan Kara Fatma’nın asıl adı Fatma Seher’dir. Subay olan Suat Derviş Bey ile evlenince eşinin gittiği her yere o da gitti. Eşi Balkan Savaşı‘na katıldığı için kendisi de eşiyle askerlik hayatını paylaştı. Daha sonra Kafkas Cephesi için ailesinden ve çevresinden örgütlediği ona yakın kadın ile düşmana karşı mücadele verdi. Eşinin Sarıkamış’ta şehit düşmesinin ardından Erzurum’a geri döndü. 1919’dan itibaren başlayan kongrelerde Atatürk ile görüşebilmek için Sivas’a gitti. Görüşmelerin ardından Milis Müfreze Komutanı olarak Batı Cephesine atandı. Aldığı emirle İstanbul’a gidip silah kaçırdı. Kaçırdığı mühimmatları da kullanarak ordusuyla İzmir’de Yunan kuvvetlerine karşı savaştı.

300 kişiyi aşkın birliği komuta ediyordu. I. / II. İnönü, Sakarya Meydan Muharebesi ve Dumlupınar Muharebelerinde düşmanla çarpıştı. Büyük Taarruz’un ilk zamanlarında Yunan ordusuna esir düşüp kısa bir sürede kaçtı ve birliğinin başına geçti. Bursa’nın işgalden kurtulmasında büyük rol oynadı. Onbaşı rütbesi zamanlarında çoğunluğu kadınlardan oluşan birliğiyle Yunan ordusuna saldırmış, 25 esir Yunan askeriyle geri dönmüştür. Fatma’nın çavuşlukla başlayan mücadelesi üst teğmenlikle nihayete ermiştir. Emekli olup maaşını Kızılay’a bağışlamıştır. Ruhu şad olsun.

İstiklal Harbinin Kadın Kahramanları- Şerife Bacı

Şerife Bacı

Doğum tarihiyle ilgili bir netlik olmamakla beraber Kastamonu’da doğmuştur. Milli Mücadele’de kahramanlığını hemşehrileriyle birlikte (yaşlılar ve kadınlardan oluşan bir grup) Kastamonu’daki cephaneyi Ankara’ya taşıma görevini yerine getirirken ağır kış şartlarından dolayı henüz 21 yaşında donarak şehit olmuştur. Cephaneler ıslanmasın, zarar görmesin diye üzerindeki kazağını cephanenin üzerine örtmüş, öleceğini anlayınca bebeğini kurtarmak için üzerine abanmış ve orada hayatını kaybetmiştir. Hakkında pek bilgi bulunmayan bu kahramanımızın mücadelede rolü büyüktür. Ruhu şad olsun.

İstiklal Harbinin Kadın Kahramanları- Halime Çavuş

Halime Çavuş (Halime Kocabıyık)

1898 yılında Kastamonu’nun Duruçay köyünde doğdu. Milli Mücadele yıllarında orduya katılıp savaşmayı çok istiyordu fakat ailesi engel oluyordu. Çareyi erkek kılığına girmekte bulan Halime, kılık değiştirerek orduya katıldı. İnebolu’dan Ankara ve Sakarya’ya cephane taşıma kolunda görev aldı. İnebolu’yu denetime gelen Mustafa Kemal Paşa, Halime’nin kara rağmen ceketini cephanenin üzerine örtmesine şahit olunca Halime’yi yanına çağırıp ”Üşümüyor musun? Neden ceketini mermilerin üzerine serdin?” sorusu üzerine ” Benim üşümem hiç mühim değil. Bu cephane yüzlerce belki de binlerce askerimizi koruyacak. ” cevabını verdi. Bunun üzerine Mustafa Kemal, Halime’nin hüviyetini isteyince kadın olduğunu anladı. Yaverine Halime ile ilgili bilgileri not aldırdıktan sonra Ankara’ya döndü.

Savaşlarda etkin rolüyle büyük takdir toplayan Halime, 1921 yılında Yunan gemilerinin İnebolu’yu bombaladığı sırada bir şarapnel parçasının ayağına denk gelmesiyle sakat kaldı. Kurtuluş Savaşı sonunda Ankara’ya çağrılan Halime Kocabıyık’a İstiklal Madalyası takdim edilip ”çavuş” rütbesi verildi. Ruhu şad olsun.

İstiklal Harbinin Kadın Kahramanları- Tayyar Rahmiye

Tayyar Rahmiye

Doğum yılı hakkında bilgi olmamakla birlikte Osmaniye’de doğduğu bilinmektedir. Fransızların işgali sırasında gönüllü olarak milli kuvvetlere katılmıştır. Milisteki görevi keşif ve kundakçılık yapmaktı. Osmaniye yakınlarındaki demiryolu hattını patlatarak Fransızların cephane nakliyatını sekteye uğrattı. 1920’de 9. Tümen’in Fransızlarla girdiği mücadeleye kendi müfrezesiyle katıldı. Düşman hattında şehit düşen askerleri sırtında taşıyarak kendi taraflarına getirmesiyle ”Tayyar” lakabını aldı. Osmaniye’deki Fransız karargahına hücum etmeye tereddüt eden askerlere destek verip hücuma teşvik etti. Muharebede ateş hattında kalan iki arkadaşını korumak için öne atılıp şehit oldu. Ruhu şad olsun.

İstiklal Harbinin Kadın Kahramanları- Binbaşı Ayşe

Binbaşı Ayşe

Selanik doğumludur. Eşinin Kafkas cephesinde şehit düşmesi üzerine ondan yadigar kalan değerli eşyaları satıp silah ve askeri kıyafet almış, Çete Ayşe olarak başlayıp Kurtuluş Savaşı’nda terfi ederek ”binbaşı”lığa kadar gelmiştir. İzmir’in işgali üzerine oğlunun da içinde olduğu 800 atlıyla dağa çekilmiş, Salihli, Demirci, Simav, Gördes ve Kütahya’da savaşmıştır. Sakarya Meydan Muharebesi‘nde kasığına yediği mermiyle gazi olup iyileştikten hemen sonra müfrezesinin başına geçmiştir. 7 yaşındaki kızını bırakıp cepheden cepheye koşmuştur. 1925 Haziran ayı sonlarında İstanbul’da Cumhuriyet gazetesi tarafından onunla yapılan söyleşiden hakkında şu bilgiyi ediniyoruz:

Büyük harpte Kafkas Cephesi’nde yaralanarak ölen kocamın ve tüm vatan evlatlarının intikamını almaya and içmiştim. Allah, bu fırsatı 15 Mayıs 1919’da bana verdi. İzmir’i Yunanlılar işgal ettiği sırada ilk mukavemetimiz sona erip şehre Yunanlılar hâkim olunca Aydın’a gittim. Orada faaliyete geçerek bir Kuvay-i Milliye birliği teşkil edip bilahare Nuri çetesine katıldım. Aydın muharebelerini yaptıktan sonra Koçarlı’ya çekildik. Bu suretle, bilfiil atıldığım İstiklal Mücadelesi’ne başından sonuna kadar iştirak ettim. İlk defa Sakarya’da sol kasığımdan piyade mermisi ile yaralandım. Seyyar hastanede tedaviden sonra tekrar müfrezeme iltihak ettim. Büyük Taarruz’da Mürsel Paşa Fırkası’na iltihak ettik ve Ahır Dağları’ndan düşman gerilerine akmağa memur edildik. İzmir’e ilk giden birlikler arasında ben de vardım. Ancak bu arada misketle sol bacağım kırıldı. Allaha şükürler olsun bugün büyük gazimiz sayesinde amacımıza ulaştık. Türk ve Türklük kurtuldu. Vaktiyle düşman çizmelerinin altında inleyen sevgili topraklarımızda şimdi serbest ve göğsümü gere gere yürüyorum.” Ruhu şad olsun.

Kılavuz Hatice

Kılavuz Hatice

Adana doğumludur. Adana’da Fransız işgaline karşı müfrezelere katılmıştır. Milli güçlerin 1920’de Pozantı köyünde saldırıya geçmesi üzerine Fransızlar kritik bir duruma düştüler. Bunun üzerine Hatice, Fransızlara ücret karşılığı (blöf olarak) çıkış yolunda rehberlik edeceğini söyledi.Sözde kendilerine kılavuzluk ederek sağ salim çıkaracaktı. Gece karanlığında Fransız askerlerini Kurtboğazı bölgesine soktu. Hazırda bekleyen milli kuvvetler hazırlıksız yakalanan Fransız askerlerini esir aldılar. Bu başarısından dolayı kendisine ”kılavuz” lakabı verildi. Ruhu şad olsun.

İstiklal Harbi’nin Kadın Kahramanları bu kadar değil tabii ki. Tüm bu kahramanlarımızın haricinde Asker Saime, Gördesli Makbule, Nezahat Onbaşı ve daha adını bile bilmediğimiz nice kahraman kadın askerlerimiz, atalarımızı bu özel günde anıyorum. Ruhları şad olsun.

İstiklal Harbi’nin Kadın Kahramanları yazımdan sonra İstiklal Marşı’mızın Kabulü ile ilgili yazıyı okumak isterseniz aşağıya linki bırakıyorum.

Yorumlar

Cevap bırakın
  1. Kılavuz Hatice ve halide Edip cok etkiledi beni.. sefkat nişanı ve Müslüman olma süreci okumaya deger özel ve onemli Bi içerik olmus… Keske bizde geleceğe dair Bi nebze bizden sonrakilere bişeyler bırakabilsek yada daha yürekli olabilsek ama bosa yasıyoruz sanırım. Ruhları sad olsun

  2. Bu ülke topraklarında erkekler kadar en az kadınların da emeği gücü var. Bu kadınlarımızı unutmamak onları da bilmek anmak görevimizdir. Onları unutmayacağız. Yazı için teşekkürler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Yükleniyor…

0

Yorumlar

0 yorum

Evde sinema

Film Önerisi. Birbirinden Muhteşem 24 Film Önerisi

realme narzo ten camera

Realme Narzo Serisi Cep Serinletiyor