Sağlık

Hıçkırık Neden Olur?

Hıçkırık neden olur? Hıçkırık bir reflekstir. Göğüs boşluğu ve karın boşluğunun arasında bulunan ve bu boşlukları birbirinden ayıran diyafram kasının, ani ve istem dışı kasılması sonucu hıçkırık gerçekleşir. Hıçkırık tuttuğunda bu kas, tekrar eden döngüler halinde kasılır. Ses tellerinin bulunduğu gırtlak boşluğu aniden kapanır. Bu sırada birden alınan nefesin oluşturduğu ses ile birlikte hıçkırık görülür. Toplumda her yaştan ve cinsiyetten insanda yaygın olarak görülür. Çoğunlukla kısa süre içinde kendiliğinden geçer. Yemek yerken farkında olmadan yutulan hava hıçkırık oluşumuna neden olur. Bazen sinir sistemi rahatsızlıkları, zatürre, kalp büyümesi, kalp krizi, mide rahatsızlıkları ve yemek borusu tıkanıklığı gibi bir çok farklı hastalığın da belirtisi olabilir.

HIÇKIRIK NEDİR?

Hıçkırık diğer adıyla Singultus, akciğerlerin alt kısmında bulunan ve kubbemsi bir yapıda olan diyaframın ani ve istemsiz kasılması sonucu ortaya çıkar. Kişi nefes alırken normalde diyafram kasılarak aşağı doğru hareket eder. Bunun bir sonucu olarak göğüs kafesi genişler ve akciğer kapasitesinin artmasını sağlar. Nefes verirken de diyafram gevşer ve yukarı doğru hareket eder, alınan havanın ağızdan ve burundan verilmesine olanak sağlar. Gırtlağın üst bölgesinde ses telleri de bulunur. Epiglot denilen kapakçık ise yutkunma esnasında kasılır ve nefes borusunu kapatır. Bu şekilde ağızdaki besinlerin yutkunma sırasında nefes borusuna kaçması önlenmiş olur. Hıçkırık ile birlikte duyulan ses diyaframın aniden ve istemsiz olarak kasılması sonucu akciğerlere hızla hava girmesi ve epiglotun hızla ses tellerinin olduğu bölgeyi kapatması ile oluşur.

HIÇKIRIK NASIL GERÇEKLEŞİR?

Ani duygusal değişiklikler, stres ve kaygı diyaframı uyaran hormonların salınmasına ve diyaframdaki kasılmaların oluşmasına sebep olur. Diyafram soluk alıp vermemizi kolaylaştırır. İnterkostal kasların istemsiz, ani kasılması ile oluşan hıçkırığın fonksiyonu tam olarak bilinmemektedir. Ortalama olarak dakikada 6-12 kez hıçkırık oluşur, çoğunlukla müdahale edilmese de kısa bir süre sonra kendiliğinden geçer.

NE ZAMAN DOKTORA BAŞVURMAK GEREKİR?

Bazı durumlarda bir aydan uzun sürebilen inatçı bir hıçkırık yaşanıyorsa bu pek çok hastalığın habercisi olabilir. Hıçkırık iki saatten uzun sürüyorsa bir doktora başvurmak gerekir. Uzun süren ve geçmeyen hıçkırık durumlarında doktor hastanın detaylı öyküsü öğrendikten sonra fiziksel muayene yapar. Hıçkırığın süresi, ne kadar zamandır var olduğu, atakların süresi, kullanılan ilaçlar, herhangi bir hastalığın varlığı, alkol-sigara tüketimi gibi konular hakkında bilgi sahibi olur ve organik nedenleri araştırır. Ayrıca dış kulak yolu, kulak zarı, baş, boyun, tiroid, göğüs, karın muayenesi ve nörolojik muayene yapar. Laboratuvar testleri ve radyolojik görüntüleme yöntemleri de kullanılabilir.

HIÇKIRIK NEDEN OLUR?

Hıçkırığın sebepleri şunlar olabilir : 

  • Gülme gıdıklanma sırasında istemsiz hava yutulması
  • Aşırı ve hızlı yemek yemek
  • Gazlı içecekler
  • Aşırı sigara ve alkol tüketimi
  • Gastrointestinal- mide/bağırsak sistemindeki ani ısı değişimleri
  • Reflü- gastrit- ülser
  • Safra kesesi hastalıkları
  • Psikolojik sorunlar
  • Ani duygu değişimleri
  • Heyecan
  • Korku
  • Stres
  • Sıcak yiyecek ve içecekler
  • Baharatlı besinler
  • Toksik-metabolik nedenler (Alkol-diyabet)
  • Tümorler
  • Travma
  • Menenjit
  • Kalp damar hastalıkları
  • Ameliyat sonrası genel anestezi kaynaklı
  • Streoid, benzodiazepin türü ilaçlar
  • Antidepresanlar
  • Antibiyotikler
  • Dijital aparatlar
  • Göz tansiyonu
  • Guatr
  • Zatürrre
  • Kalp zarı iltihabı
  • Kalp krizi
  • Karaciğer- bağırsak-pankreas hastalıkları
  • Astım
  • Farenjit
  • Kulakta yabancı cisim varlığı

Bazen hıçkırık tek başına kalp krizi belirtisi bile olabilir. Hıçkırık neden olur? sorusunun pek çok farklı yanıtı bulunur. Yukarıdaki sebepler hıçkırığı tetikleyici durumlardır. Uzun süren hıçkırık durumlarında mutlaka doktor kontrolü gerekir. Hıçkırık şikayet süresine göre 3 grupta incelenir.

** 48 saat süreyle devam eden hıçkırık

**48 saat ile 1 ay arasında devam eden persistan hıçkırık

**1 ay ve daha uzun süren inatçı hıçkırık

Hıçkırık nasıl geçer?

Halk arasında hıçkırığı geçirmek için korkutmak ve su içmek gibi yöntemler kullanılsa da bunların tıbbi bir karşılığı yoktur. Hıçkırıktan kurtulmak için solunum manevraları yapılabilir. Ağız yoluyla nefes alındıktan sonra burnun kapatılarak, hava ile burunda küçük bir basınç oluşturulmasına ve bu şekilde kulak zarlarının dışa doğru hareket ettirilmesine valsalva manevrası denir. Aksırmak, nefes tutmak da hıçkırığın geçmesine yardım eden diğer solunum manevralarıdır. Kateter yardımıyla üst yutak bölgesi olan nazofarenksin uyarılması hıçkırığın giderilmesinde etkilidir. Bu şekilde nazofarenks, kateter ile doğrudan uyarılır. Buzlu su ile gargara yapılabilir. Toz şeker ya da sert bir ekmek parçası yutulabilir. Dil dışarı doğru çekilebilir. Limon ısırılabilir. Ayrıca solunan havadaki karbondioksiti arttırmak için kısa aralıklarla kese kağıdı ya da benzeri bir nesnenin içinde solunarak da hıçkırık geçirilebilir. Bazı durumlarda ise ilaçlı ya da cerrahi yöntemler ile tedavi gerçekleştirilebilir.

Sizin de uzun süren inatçı hıçkırık rahatsızlığınız varsa mutlaka bir doktora danışarak sağlık kontrollerinizi yaptırmanızı öneririm.

Hıçkırık neden olur? yazımdan sonra hazır yaz aylarındayken selülitten kurtulma yolları yazımız da ilginizi çekebilir.

Selülitten Kurtulma Yolları

İlgili Makaleler

19 Yorum

  1. Genelde çok iştahlı çay içmek istediğimde ilk yudumda başlıyor ve o çayı rahatlıkla içemiyorum Anca nefesimizi tutunca geçiyor

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu