in

Hayrettin Karaca Öyküsüdür

hayrettin karaca

Toprak Dede adıyla bilinen Hayrettin Karaca 4 Nisan 1922 Bandırma doğumludur. Kırım muhaciri bir ailenin oğlu olan Hayrettin Karaca, liseyi bitirdikten sonra ailesinin triko-örme işinin başına geçmiştir. Bu olayla ilgili zorunluluğunu;

“Ben sanayici olmak istemiyordum. İstediğim edebiyatla ilgilenip kalan zamanımı doğayla iç içe geçirmekti. Fakat o günlerde babanıza karşı çıkmak söz konusu bile değildi.” sözleriyle ifade eder.

Başına geçtiği baba mesleğini Türkiye’nin en başarılı sanayi kuruluşlarından biri haline getirmiştir. Karaca firmasını Türkiye’de ihracat devi haline getirmiştir. Sanayi işine başarılarla devam ederken içindeki doğa aşkı hiç ölmemişti.

BİR GEN HAVUZU: KARACA ARBORETUMU

Toprak Dede’nin doğa aşkı içinde büyüyen bir alev gibiydi. 1980’li yıllarda Türkiye’nin ilk özel arboretumunu kurdu. Yalova’daki KARACA ARBORETUMU içinde 14,000 tür barından bir gen koruma havuzudur. Ülkenin tehlikedeki türleri burada özenle korunmaktadır. Karaca Arboretumu dünya botanikçileri tarafından da ilgiyle izlenen yerlerdendir.

TEMA VAKFININ KURULUŞU

Hayrettin Karaca Anadolu gezileri sırasında yok olan bir doğayla karşılaştı. Kuruyan şelaleler, tahrip edilen ormanlar onu çok etkiledi ve harekete geçti. Yanına en yakın arkadaşı olan Nihat Gökyiğit’i aldı ve 1992 yılında TEMA vakfının ilk adımları atıldı. Bu atılımdan sonra Toprak Dede ve Yaprak Dede(Nihat Gökyiğit) doğa için beraber savaşacaklardı. Anadolu’daki çölleşmeyi durdurmak adına “Türkiye çöl olmasın” sloganıyla çıktıkları bu yolda TEMA büyük ses getirecekti.

ÖDÜLLERE SIĞMAYAN BİR YAŞAM

Hayrettin Karaca yaşamında bizlere doğadan yana öncülük etmekle kalmamış, yaptığı bu girişimler gerek üniversiteler gerekse dünyada ve ülkemizde yüksek kurumlar tarafından görülmüştür. Bir çok ödüle sahip olan Toprak Dede’nin aldığı ödülleri sizlerle paylaşmadan geçmek istemedik.

  • Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi tarafından Fahri Doktora 1990
  • Birleşmiş Milletler Çevre Programının ‘Global 500 Roll of Honour’ Ödülü 1992
  • Çevre Bakanlığı tarafından “Çevre Beratı” 1992
  • Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından verilen ‘Çevre Ödülü’ 1993
  • Uluslararası Lions Club tarafından ‘Melvin Jones Fellow Ödülü 1994
  • Çevre Bakanlığı tarafından “Üstün Hizmet Ödülü” 1994
  • ODTÜ tarafından ‘Felsefe Onur Doktorası’ 1995
  • Ege Üniversitesi “Fahri Doktora”sı 1995
  • Milli Olimpiyat Komitesi “Fair Play” Ödülü 1996
  • Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı “Hoşgörü Ödülü” 1996
  • Atatürk Kültür Merkezi tarafından “Şeref Üyeliği Beratı” 1997
  • Kırıkkale Üniversitesi ilk Fahri Doktora unvanı 1997
  • Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü 1997
  • ÇEVRETED tarafından “Çevreted 97 Onur Ödülü” 1997
  • Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi “2000 Yılının Öncüleri” Ödülü 1998
  • Genç Hukukçular Derneği tarafından “Yılın Yurttaşı” Ödülü 1998
  • Türkiye Çocuk Dergisi tarafından Babalar Günü nedeniyle “Toprak Baba” unvanı 1998
  • Anadolu Üniversitesi Fahri Doktora Ödülü 1998
  • BİLSES Vakfı “Çevre Ödülü” 1998
  • Ankara Çankaya İzci Grubu tarafından “Yılın Doğa Dostu” Ödülü 1998
  • Ankara Gazeteciler Cemiyeti tarafından “Yılın Adamı” Ödülü 1999
  • Türk Dünyası Yazarlar ve Sanatçılar Vakfı tarafından “1998 Türk Dünyasına Hizmet Ödülü” 1999
  • TBMM Onur Ödülü 2005
  • Right Livelihood Award 2012(Alternatif Nobel Ödülü)
  • Birleşmiş Milletler “Orman Kahramanı Ödülü” 2013

ÖLÜMÜ

Toprak Dede olarak bildiğimiz Hayrettin Karaca 20 Ocak 2020 de 97 yaşında aramızdan ayrılmıştır. Cenazesi Edirnekapı Şehitliği’ne defnedilmiştir.

 

Barış Manço Öyküsüdür

3 Comments

Leave a Reply

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

    barış abi

    Barış Abi

    basketbol öyküsüdür

    Basketbol Öyküsüdür