içinde

Cengiz Han Yasaları

Cengiz-Han

Dünyanın en zalim ve güçlü adamı Moğol Hükümdarı Cengiz Han olarak bilinir. Bu kanlı hükümdar halkını yönetmek için ilginç kanunlar getirmiştir. Biz de bu kanunlardan bazılarını sizler için derledik. Keyifli okumalar dileriz.

CENGİZ HAN KİMDİR?

Dünya tarihinin gördüğü en güçlü ve en zalim hükümdar olarak bilinen Cengiz Han, 1161 yılında Moğolistan’da doğdu. Ailesi, ‘demir’ anlamına gelen Temuçin adını verdi. Merkitler’in babasını zehirleyerek öldürdüğünde daha 9 yaşındaydı. Zorlu hayat yolculuğu da bundan sonra başlamış oldu. Kabilesi bu yaşta bir çocuğun liderliğini kabul etmediği için, annesi ve kardeşleriyle beraber ormanda kimsesiz ve yardıma muhtaç bir şekilde yaşamak zorunda kaldı.

Ağır koşullar içinde yetişti. Uzun süre at üstünde kalabilmeyi, ok kullanmayı ve acımasız olmayı öğrendi. Hızla güçlendiği ve geliştiği haber alınınca, bir gece kardeşleri ile birlikteyken Merkitler tarafından baskına uğradı. Bütün malı yağmalandı, annesi ve karısı kaçırıldı. Canını zor kurtaran Temuçin, Keraitlerin güçlü hükümdarı Tuğrul Han’dan yardım istemek zorunda kaldı.

Yükseliş Dönemi

Tuğrul Han, Merkitler üzerine büyük bir ordu göndererek Temuçin’in ailesini kurtardı ve babasının intikamı da almış oldu. Karısı Börte, tecavüze uğrayarak hamile kaldı. Temuçin, onu her haliyle kabul etti. Börte’nin çocuğunu diğer çocuklarından hiç ayırmadı.

Temuçin, hükümdarın kızını oğlu ile evlendirmek istedi. Hükümdar kızını Temuçin’in oğlu ile evlendirmeye yanaşmayınca aralarında savaş çıktı ve Tuğrul Han bozguna uğradı. Oldukça güçlenen ve istediği fırsatı yakalayan Temuçin; dağınık halde yaşayan bütün Moğol kabilelerini birleştirdi ve “Moğol İmparatorluğunu” kurdu. Toplanan kurultay sonucunda da “Cengiz Han” ünvanı verilip ‘Moğolların Babası’ olarak kabul edildi.

Barbar Orduyu Nizama Soktu

Ona ölümcül bir sadakatle bağlı olan ordusunu durdurmaya kimsenin gücü yetmedi. Çin ve İran’daki Harzemşahlar Devleti de dahil olmak üzere pek çok bölgeyi ele geçirdi. Asya’nın siyasi haritasını adeta kendi elleriyle çizdi. Türk hükümdarı Mete Han’ın ordu yapısını kullanıp, ordusunu 10’lu sisteme göre ayırarak teşkilatlandırdı. Cengiz’in askerleri işgal ettikleri yerleri yakıp yıkıyor, geride hiçbir şey kalmayana dek talan ediyorlardı. Oldukça vahşi olan Moğol Ordusu tam anlamıyla kana susamıştı. Tüm bu barbarlığa ve vahşiliğe rağmen, halkının belirli yasalar çerçevesinde yaşamasını istiyordu. Moğolların yazısı olmadığı için Uygur alfabesi ile yazılan bu yasalar, çok sert maddelerden oluşmaktadır. Ancak yalnızca bir kısmı günümüze ulaşabilmiştir. Bazı maddelere birlikte göz atalım.

Cengiz Han Kanunları:

  • Evli olsun, bekar olsun gayri meşru ilişkiye giren kişi idam cezasına mahkum edilir.
  • Kasten yalan söyleyen, sihirbazlıkla uğraşan, kavga etmekte olan iki şahıs arasına girerek onlardan birine yardım eden kişilerin cezası ölümdür.
  • Suya ve küpe işemenin cezası ölümdür.
  • Üç defa başkalarından mal alıp üç defa iflas eden kişi üçüncü iflasından sonra ölüm cezasına çarptırılır.
  • Bir savaş esirine, esir edenin izni olmaksızın yiyecek veya giyim eşyası verenin cezası ölümdür.
  • Kaçan bir esiri veya savaş tutsağını eline geçiren ve sahibine iade etmeyen kişinin cezası ölümdür.
  • Yemek için bir hayvanı kesmek isteyen, onun ayaklarını bağlayıp karnını yardıktan sonra kalbini el ile sıkarak öldürmelidir. Ancak bu tarzda öldürülen hayvanın eti yenilebilir.
  • Savaş zamanında; birinin yay gibi herhangi bir nesneyi düşürdüğünü gören atlı, hemen atından inerek onu kaldırmalı ve sahibine teslim etmelidir. Atından inmeyen, inip düşen nesneyi aldıktan sonra onu sahibine iade etmeyen kişinin cezası ölümdür.
  • Kişi; başkası tarafından sunulmuş olan bir yemeği, sunan kişi yemedikçe yemeyecektir.
  • Bir kimsenin elinde çalınmış at bulunduğu takdirde bu kimse atı sahibine iade etmeye mecburdur. Bunun yanında at sahibine ceza olarak 9 at vermeye mecburdur. Eğer çalan kişi bu mali cezayı ödeyecek durumda değilse, bunun yerine çocuklarını vermeye mecburdur.
  • Çocukları da yoksa kendisi idam cezası ile cezalandırılır.
  • Hiçbirini diğerine tercih etmeksizin bütün dinlere hürmet edilecektir.
  • Yemek yiyenlerin yanından geçen kişi hemen attan inmeli, yemek yiyenlerin iznini almaksızın yemeğe oturmalı, yemek yiyenler de buna mani olmamalıdır.
  • Suya el sokulmayacak, su almak için bir kap kullanılacaktır.
  • Dini mezheplerden birini tercih etmek, kelimelere kuvvet vererek telaffuz etmek, herhangi bir adama hitap edildiği zaman lakaplar kullanmak yasaktır. Muhatabın ismi söylenecektir.
  • İçkiden büsbütün vazgeçemeyen, ayda üç defa sarhoş olabilir. Üç defadan fazla sarhoş olan suçludur.
  • Vazifesini ihmal eden asker, sürgün avı esnasında avını kaçıran avcı; dayak ile cezalandırılır.
  • Erkekler savaşa iştirak ettikleri zaman, onların gördükleri işleri kadınlar yerine getirmelidir.
  • Suçlu bir hareket işleyen en büyük general olsa dahi; kendisini cezalandırmak için hükümdar tarafından gönderilmiş olan memurun emrine itaat edecektir. Hükümdarın emrini yerine getirmesine mani olmayacaktır.

Yasalarını Tomarlara Yazdırdı

Cengiz Han, silahla kurduğu devleti kalemle yönetmek istemektedir. Barbar ve medeniyetten yoksun bir kavim olan Moğollar’ı geliştirerek yükseltmeyi hedefliyordu. Bu yasalara bağlı kalındığı sürece devletin ayakta duracağına dair inancı vardı. Kendisinden sonra da okunup uygulanabilmesi için, yasaları tomarlara yazdırarak prenslerin ve bilgelerin hazinelerine koyulmasını emretmiştir.

1227 yılında seferde iken hastalanarak öldü. Hayatını kaybetmeden önce topraklarını oğulları arasında paylaştırdığı için veraset sisteminde büyük bir sorun yaşanmadı ve Moğol İmparatorluğunun başına Ögeday geçti.

Jül Sezar: İmparatorluğun Gücü

Yorumlar

Cevap bırakın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Yükleniyor…

0

Yorumlar

0 yorum

Lymira-antik-kenti-amfi-tiyatro

Limyra Antik Kenti

florence-nightingale

Florence Nightingale Kimdir?