içinde

Altın Madenciliği Ve Siyanür

Altın madenciliği ve siyanür

Özgür Temiz bizler için kaleme aldı. Sizlere geçtiğimiz yıllarda Cerattepe’de açılan ocakla birlikte tekrar gündeme gelen altın madenciliği ve siyanür ile ilgili bazı doğru bilinen yanlışlardan bahsedeceğim. Cerrattepe, Türkiye’nin kuzeydoğusunda bulunan Artvin ilçesine yakın bir tepedir. Benzersiz biyolojik çeşitliliği ve doğal güzelliği ile kasabanın su kaynağı olarak bilinir. Sahada bakır ve altın madeni inşa etmek için bir proje gündeme gelmiştir. Ve 1992’den beri tartışmalara ve protestolara konu olmuştur. 

ALTIN MADENCİLİĞİ VE SİYANÜR

İLK YANLIŞ BİLGİ SİYANÜR İLE ALTIN ARANIYOR SÖYLEMİ

Altın, kulaktan dolma bilgilerde olduğu gibi “siyanür ile aranmaz”. Tıpkı diğer metalik madenlerde olduğu gibi karotlu sondajlar yapılır ve karot numuneleri alınır. (Resim 1).

Altın madenciliği karotlu sondaj çalışması

Resim 1: Karotlu Sondaj Çalışması

Numuneler laboratuvarlarda yapılan bir dizi test sonucu loglanır. Bu alınan loglar bazı modelleme programları yardımıyla hem jeolojik formasyon olarak hem de jeoistatistiksel hesaplamalara dayalı blok model olarak tasarlanır ve buna göre madenin çıkarılabilirliği kararına varılır. (Resim 2). Ekonomik parametreler doğrultusunda çıkarılabilir olan cevher uygun üretim yöntemi ile üretime başlanır ve bu kısma kadar madende 1 gram dahi siyanür kullanılmaz.

altın madenciliği modelleme örneği

 

Resim 2: Sondaj verileri doğrultusunda yapılan modelleme örneği

İKİNCİ YANLIŞ BİLGİ: SİYANÜR ALTINA DÖKÜLÜR, ALTIN ALINIR, SİYANÜR TOPRAĞA DÖKÜLÜR.

İkinci yanlış bilgi siyanür altına dökülür, altın alınır, siyanür toprağa dökülür. Bu bilgi tamamen yanlıştır ki böyle bir şeyin olması mümkün değildir. İşleyişin özet halini aktarayım siz karar verin doğru olup olmadığına. Altın doğada çok az bulunan metallerdendir. Örnek vermek gerekirse Türkiye’de faal olarak çalışmakta olan altın madenleri 5-15 ppm (0.0005% ile 0.0015%) arasında bir tenör ile çıkarılmaktadır. Bu durumdan kaynaklı olarak ülkemizde altın 2 yöntem ile yan kayaçlarından ve bağlı olduğu polimetal grubundan ayrıştırılır. Bunlardan ilki flotasyondur. Flotasyon tankının içine yaklaşık olarak 3-10 µm boyutlarına öğütülmüş cevher girer, kullanılan aktivatörlerle altın tanecikleri hidrofobikleştirilir ve yüzmesi sağlanır. Makinenin üstündeki bıçaklar yardımıyla da taşırma tankına oradan da karbon çubuklarına iletilir ve altın karbon çubuklarından sıyrılarak elde edilir, döküme hazır haldedir.

ASİTLE YIKAMA

Diğer yöntem ise siyanürün de kullanıldığı yöntem olan yığın liçidir. Kaba tabirle asitle yıkama olarak nitelendirilebilir. Bu yöntemde yine flotasyonda olduğu gibi 10-50 µm boyutlarına öğütülmüş cevher jeomembranla yalıtılmış olan bölgeye bir yığın halinde serilir(Resim 3). Belirli aralıklarla (hesaplaması çok uzun olduğundan bu kısmı atlıyorum) damla sulama boruları yardımı ile “seyreltilmiş” sodyum siyanür (NaCN) yığına akıtılır. Buradaki seyreltilmiş kısmını şöyle anlatayım. Bir tanker suya bir çay bardağı kadar seyreltilmiş bir siyanür. Bunun sebebi de şu ki siyanür çabuk buharlaşabilen bir asittir. Seyreltilmeden kullanımı mümkün değildir. Siyanürle birlikte taşın içinden ayrışan altın, solüsyon halinde drenaj boruları vasıtasıyla karbon çubuklarına aktarılır ve altın karbon çubuklarına yapışır. Siyanürlü su da kapalı devre halinde tekrar yığına gönderilir. Karbon çubuklarındaki altın yine aynı şekilde sıyrılır ve döküme hazır hale gelir.

altın madenciliği yığın ve karbon devresi

Resim 3: Yığın ve Karbon devresi

Konuyu özetlemek gerekirse; gerek sosyal gerekse geleneksel medyada yapılan yorumlar gerçeği yansıtmamaktadır. Evet bir doğa katliamı söz konusudur. Ancak bu siyanür kaynaklı değildir. Ayrıca bu katliama yönelik alınan ve alınabilecek önlemler mevcuttur. Dünya üzerinde pek çok ülkede üretim faaliyetleri bitmiş olan maden ocakları reklamasyon faaliyetleri ile doğaya kazandırılmıştır.

ÖZGÜR TEMİZ 

Altın madenciliği ve siyanür yazısından sonra Tabiat muhafızları yazımıza göz atmak isterseniz link aşağıda.

İyeler: Tabiat Muhafızları

Yorumlar

Cevap bırakın
  1. Acıkcası cok bilgi sahibi olmadıgım bir konu, yalnız siyanür ile arandığını bende cok duyardım bunun en azından yanlıs oldugunu ogrendim… Boyle degişik içerikleri seviyorum emeginize saglık illa ilgi alanı olan vardır onlara yarar saglıcaktır.

  2. Biliyoruz diye düşündüğümüz konularla alakalı ne kadar çok bilmediğimiz bilginin olduğunu gösteren bir yazı olmuş. Kaleminize sağlık..

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Yükleniyor…

0

Yorumlar

0 yorum

koronafobiden korunmanın yolları

Koronafobiden Korunmanın Yolları

Kadınlar İçin Türkiye Tatil Rotaları

Kadınlar İçin Türkiye Tatil Rotaları