Tarih

1 Nisan: Hile Günü

1 Nisan münasebetiyle bu günün tarihi kökenleri, rivayetleri ve gerçeklikleri hakkında bilgi vermeyi kendime görev bildim kıymetli takipçiler. Acaba gerçekten de masumane bir kutlama mı yoksa kan donduran bir katliamın tarih öncesinden gelen ayak sesleri mi 1 Nisan…

1 Nisan Ekseninde Tarihsel Bir Bakış

Ana meseleye geçmeden önce tarih alanının bir mayın tarlası olduğunu belirtmek isterim. Mayın tarlasında rahatça yürüyebilmek için de elinizde bir harita olmak zorunda. İşte tarihte bu harita, kaynaklardır kıymetli takipçiler. En ufak bir konu halk arasında efsaneleşmiş olabilir. Ancak efsane ile gerçeği ayırt etmek için mutlaka dönemin kaynaklarından başlayarak tarih alanında otorite sayılan isimlerin araştırmalarına varana kadar bir çalışma yapmanız gerekmektedir. Aksi takdirde yanılgıya düşmek işten bile değildir. Sadece kaynakları değil, onları yazanları da araştırıp sağlıklı bilgiler verip vermediğini kontrol etmekte fayda var. Bunları neden mi söyledim? 1 Nisan da son zamanlarda oldukça tartışılan bir konu oldu da ondan.

İki Rivayetin İlki Yer: Fransa

İlk rivayetimiz 16. yüzyıl Fransa’sındadır. Bu rivayete göre Fransa Kralı IX. Charles, normalde 1 Nisan olan yılbaşı gününü 1 Ocak olarak değiştirir. Bunun nedeni dönemin papası Papa XIII. Gregory’nin, Julius Caesar tarafından hazırlanılan takvimden kendi adına hazırlatılan Gregoryen takvimine geçilmesini istemesiydi. Ancak bu haber zamanın şartları nedeniyle öyle hızlı bir şekilde yayılmaz. Bir kesim hala 1 Nisan gününü yılbaşı olarak kutlamaya devam eder. Böylelikle de 1 Ocak gününü bilen kesimin alay konusu olurlar. 1 Ocak gününü resmi yılbaşı olarak bilen kesim, 1 Nisan geldiğinde diğer kesime şakalar yapmaya başlar. Sahte partiler düzenlerler, şaka içerikli hediyeler verirler. Böylece 1 Nisan günü bir şakalaşma günü olarak hafızalara kazınır ve günümüze kadar uzanır.

İkinci Rivayet Yer: İspanya

Bu kez 1492 yılındayız. Yani ilk bahsettiğim rivayetin tarihinden 100 yıl kadar öncesi. İspanya’da bulunan Endülüs Emevi Devleti artık parçalanmış dahası topraklarını Haçlılara kaptırmıştır. Savunulan son kale dolan Gırnata (günümüzde Granada) da Haçlı kuşatması altındadır. Haçlı ordusu uzun süren kuşatmaya rağmen kaleyi ele geçiremez. 31 Mart gecesi Haçlı ordusu komutanı eline bir Kur’An alarak surların önüne gelir ve eğerkale kendilerine teslim edilirse kan dökmeyeceği üzerine yemin eder. Müslümanlar buna olumlu bakarlar ve ertesi sabah kaleyi teslim ederler. Ancak Haçlı ordusu komutanı sözünü tutmaz ve kalede adeta bir kıyım gerçekleştirir. Kendisine verdiği söz hatırlatıldığında ise o sözü bir önceki gün verdiğini, mevcut anda geçerli olmadığını söyler ve kalede kılıçtan geçirilmeyen tek bir kişi bile bırakmaz. Bu rivayetin tarihi bir gerçekliği yoktur. Çünkü Granada’nın düşüşü Nisan değil Ocak 1492’dir. Öte yandan İslam dininde dahi harpte hile serbest kılındığından böylesi kolay bir şekilde kale teslim edilmesi pek olası görünmüyor.

Diğer Rivayetler

1 Nisan’da kutlanan Nisan Balığı şenliğinden tutun da antik pagan kültüründe kutlanan Fous Bayramı, Antik Roma’da kutlanan Hilarya Bayramı gibi pek çok rivayet vardır. Hangisi gerçek bilinmez. Gerçek şu ki; rivayetlere bel bağlamamak, onları gerçekmiş gibi lanse etmemek lazımdır. Buraya bir not düşmek elzemdir. Kıymetli takipçiler, evet 1 Nisan olayının Granada Emirliği ile bir bağlantısı kaynaklarda yoktur. Ancak Bu durum yine de İspanya’da Müslümanlara karşı yürütülen katliam hareketlerinin olmadığını göstermez. Gerçekten de Haçlı ordusunun oldukça büyük bir kıyım gerçekleştirdiğini tarihi kaynakların pek çoğunda bulabilirsiniz. Ancak bu katliamların 1 Nisan ile bağlantısı yoktur.

 

Şüphe Yıllarında Şanlı Otuz

 

 

Malahay

KTÜ mezunu bir tarihçi, sosyal bilimlerin en fantastik savunucusu, Shallwe içerik üreticisi...

İlgili Makaleler

12 Yorum

  1. Ben çok anlamsız buluyorum bu günü. Lüzumsuz günlerden biri işte. :D Daha güzel günler bekliyorum insan ırkından. :D

  2. Çevremde genelde 2.rivayeti sunanlar tam olayı bilmeden(devlet,kale)vb bilgiler vermeden sadece haçlı ordusunun kuran e yemin ettigini akabinde kiyimlar başlattigindan bahsediyorlardı.Şimdi bu yazı sayesinde net cevabim olacak☺yazanin ellerine sağlık

  3. Bende Haçlı ordusu hakkındaki rivayeti duymuştum…Ama Eksik bilgi edinmişim.Diğer bilgiler için teşekkürler..
    Emeğinize sağlık…

    1. Eskilerden 1 nisan sakalari bolca yapilirdi. Belki bana denk gelmiyordur son yillarda yapilmiyor olmasi. Belki ogrenmislikle alakalidir belki de artik kimsenin sakalasmaya tahammulu kalmis ruh hali yoktur

  4. Vay arkadaş şaka yapmak dışında bi anlamı olduğunu ilk kez öğreniyorum. Neler neler varmış öncesinde..

  5. Ben açıkçası bu korona muhabbetine yetkili birinin çıkıp 1 nisaaan diye şey yapmasını bekliyodum, olmadı…

  6. Gerçekten çok bilgilendirici bir yazı olmuş çok teşekkürler. Sanırım ilk defa bu yıl kimse 1 Nisan da şakaya maruz kalmadı…

  7. 1 nisanın böyle rivayetler olduğu ilk defa duyuyorum. Her yazı bir öğreticidir demekki :) Emeğinize sağlık efenim

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu